Tekst van Peter van Vliet, voorzitter van Stichting iNSnetAls de minister het niet doet, doen wij het wel, lijken ze bij de Rabobank te hebben gedacht. Deze week introduceerde de bank een ‘nieuw’ CO2 compensatieproduct, dat als zoveelste consumenten een goed gevoel moet geven bij het stillen van hun koophonger. Vooropgesteld, elke aandacht voor bescherming van het klimaat is goed. Daar hoort u mij niet over klagen. Maar er zitten een paar nog lang niet met uitsterven bedreigde slangensoorten onder het platgetreden gras.
De eenzijdige focus op klimaat en het bijbehorende wondermiddel CO2-compensatie leidt de aandacht af van de kern van het probleem, onze consumptiebehoefte. Klimaatverandering is daar slechts één gevolg van. Het wekken van de schijn dat door compensatie van de CO2 uitstoot het probleem is opgelost, kan een gevaarlijke tegenovergestelde reactie teweeg brengen: zolang ik maar compenseer hoef ik mij niet in te houden. Net zoals het gebruik van spaarlampen vaak leidt tot meer stroomverbruik.
(maar het is wel de natte droom van elke economische groeifanaat: de eindeloos groeiende, zichzelf versterkende vraag)
Ondernemers die als blinde paarden achter elkaar aanhollen, hollen daarmee hun propositie uit. Het onderscheidend karakter van hun product verdwijnt als sneeuw voor de zon, consumenten verliezen de aandacht en het spel kan van voren af aan beginnen.
De hogepriesters van het economische groeidenken kennen hun geschiedenis niet en lopen groot risico in een bekend gat te vallen. De handel in aflaten stortte de katholieke kerk eeuwen geleden in een diepe crisis, die ze nooit helemaal te boven is gekomen. Nu gaat het net zo: het financieel afkopen van een noodzakelijke gedragsverandering tast kernwaarden van de samenleving aan en brengt deze ernstige schade toe. Het is de betaler die vervuilt.
Labels: economie
Vrijdagavond vertegenwoordigde ik Groen! in een debat over lokale economie. Het werd georganiseerd door de Kamer van Koophandel in hotal Keizershof.
Weliswaar een thema dat me nauw aan het hart ligt, maar de formule was minder goed gekozen. Maar liefst 9 debaters, die teveel mochten uitwijden. Toch bleef het publiek aandachtig en alert.
De klassieke partijen komen met klassieke 'oplossingen' voor economische vraagstukken als de werkloosheid, ondernemerschap, en ruimte om te ondernemen. Meer wegen en meer bedrijventerreinen zijn nochtans niet de geknipte oplossingen voor hoge werkloosheid in Aalst. En door zomaar open ruimte kapot te verkavelen krijg je niet meer ondernemingen, laat staan werkgelegenheid, naar Aalst.
Voor deze problemen zijn toekomstgerichte oplossingen nodig. De huidige bedrijventerreinen bijvoorbeeld zijn erg ruimteverspillend ingericht. Nu al is tussende verschillende bedrijven veel plaats gelaten die nu niet wordt benut. Bovendien kunnen we de ruimte nog efficiënter invullen: bedrijven kunnen aangemoedigd worden om parkings te delen, of die boven op het dak te plaatsen. In meerdere lagen bouwen en andere bedrijfsruimtes zoals een bedrijfrestaurant delen maakt ook veel plaats vrij. Indien men eerst voor dergelijke slimme oplossingen kiest, is het niet meer nodig op een waardevolle open ruimte op te offeren.
Aalst moet volgens ons ook kiezen voor de bedrijven van de toekomst. Hét vraagstuk van de komende jaren is het energieprobleem: hoe zorgen we ervoor dat voor de generaties na ons ook nog warmte en stroom voorhanden is? Stad, bedrijven en hogescholen kunnen samenwerken in een structuur om de meest innovatieve projecten uit de grond te stampen: een zonnedakenplan (er zijn vele Aalsterse daken waar een zonneboiler kan worden geplaatst) of een passiefhuiskantoor voor de ambtenaren (dat is een gebouw dat zo goed is geïsoleerd dat er zelfs niet moet worden bijverwarmd).
Het mobiliteitsvraagstuk kan niet op één-twee-drie worden opgelost. Nog maar eens een nieuwe ring is weer eens een redenering uit de jaren 60 van de vorige eeuw. Nochtans is het al ten overvloede aangetoond dat meer wegen nog meer verkeer aantrekken. Woon-werk en woon-school verkeer kan best via openbaar vervoer. Hiervoor zijn meer bussen, die vaker rijden, ook 's avonds laat, en comfortabele wachthuisjes nodig. Het zwaar vrachtverkeer hoeft met het revolutionaire groene idee van de stadsboxen niet langer door de stadskern. De zware vrachtwagens laden aan de rand van de stad hun lading over op kleinere camionettes. In Nederland kan het, Aalst kan volgens ons zeker trekker worden van zo'n innovatief project.
Inzake fiscaliteit en financiën heb ik nogmaals gepleit om de subsidies in Brussel niet te laten liggen. Aalst mist daardoor veel subsidies voor zaken die ze eigenlijk wel al doet (en dus financiert met Aalsters belastingsgeld). Zo is het Stedelijk Museum nog steeds niet erkend door de Vlaamse Gemeenschap (en geen erkenning = geen subsidies), heeft Aalst geen convenant ontwikkelingssamenwerking kunnen afsluiten wegens een inhoudelijk te zwak dossier (en geen convenant is = geen subsidies), en weigert ze nog steeds de samenwerkingsovereenkomst inzake milieu te tekenen (en geen overeenkomst = geen subsidies).
Met het debat werd ook duidelijk wie welke visie heeft over de grote maatschappelijke uitdagingen waar Aalst voor staat. Spirit, plus en VB vielen alvast door de mand. Plus had niet de behoefte om het woord te voeren, Spirit raffelde drie programmapuntjes af, en het VB liet het volgende optekenen:
"We zijn tegen de N41 maar we zijn wel voor het nieuwe alternatieve tracé, ook al kennen we dat nog niet". Houd na zo'n uitspraak maar eens de lachspieren in bedwang ;-)
Labels: verkiezingen
In een interview met De Standaard antwoordt Joke Van de Putte, onze lijsttrekster voor de provincieraad, op de vraag wat het verschil is tussen Groen! en sp.a het volgende:
"Groen! ziet een verband tussen de milieuproblematiek en de sociale problematiek. SP.A draait het om en ziet milieu eerder als een luxeprobleem." Dat is iets wat ik vaak te horen krijg. Dat ze wel voor het milieu zijn, maar dat dit toch een luxeprobleem is en dat beter eerst de belangrijke zaken moeten worden aangepakt. Wie blijft beweren dat een proper en gezond milieu een luxeprobleem is, ontkent echter de realiteit. Op grote of op kleine schaal, het zijn de armsten die de zwaarste prijs (zullen) betalen voor ecologische problemen, die vooral wij door onze levensstijl veroorzaken.
Zo beginnen we de klimaatverandering alsmaar sterker aan den lijve te voelen. Europa had de laatste jaren extreem veel last van wateroverlast door overvolle rivieren. De
Boerenbond berekende onlangs dat de droogte van juli en de aanhoudende regen van augustus de Vlaams boer een slordige 187 miljoen euro heeft gekost. Vorige week nog
erkende de ministerraad de overstromingen van eind augustus in Oost-Vlaanderen als ramp.
Terecht, en de gevolgen voor de Vlaamse boer met minderomzet of de bewoner van weer eens een overstroomde wijk zijn niet min.
Maar wat is nu net zo cynisch aan milieuproblemen? De grootste slachtoffers van een veranderend klimaat zijn de mensen uit die landen die het minst bijdragen aan het probleem, maar er wel de grootste gevolgen zullen van dragen. Nog even en we zien op onze breedbeeldtv's
miljoenen milieuvluchtelingen, op de vlucht voor woestijnvorming, een stijgende zeespiegel, overstromingen en stormen.
Zo ook in het voorbeeld van Nederland en Bangladesh: dat laatste land draagt haast niet bij tot de klimaatverandering, maar draagt er wel de zware gevolgen van. Nederland draagt wel in grote mate bij tot het klimaatprobleem, maar de gevolgen zullen minder zwaar zijn. Nederland investeert ook miljarden aan dijkverzwaring. Dat land heeft er ook het geld voor, terwijl Bangladesh, ook een land dat grotendeels onder de zeespiegel ligt, dat geld niet heeft.
Milieuproblemen zijn per definitie sociale problemen, en een gezond en proper milieu is allesbehalve een luxe maar een recht. Ecologische politiek gaat dan ook vooral over rechtvaardigheid. Kiezen voor een meer duurzame levensstijl is het meest sociale dat je kan doen.
Labels: ecologie
De uitbater van café De Steeg organiseert een reeks debatten. Hij hanteert een goede formule: slechts drie debaters, een afgelijnd onderwerp, goed gerichte vragen, en hij durft onderbreken ;-)
Ook op deze debatten werd het VB uitgenodigd, maar net zoals bij andere debatten vindt de racistische partij het niet nodig om iemand af te vaardigen.
Maandag 11 september beten
Patrick De Smedt (sp.a),
Bart Van Lysebeth (CD&V) en ikzelf voor Groen! de spits af. Discussiethema was
"Aalst, leefbaar en sociaal". Nogal een zwak gekozen thema, want voor mij moet Aalst veel meer zijn dan alleen maar leefbaar, Aalst moet levenskwaliteit uitstralen: een aangename, warme stad worden waar iedereen graag woont, schoolloopt, werkt, of gewoon op bezoek komt. Aalst moet terug om met veel goesting in te bijten zijn. De Aalstenaar moet weer fier kunnen zijn op zijn of haar stad en stadsbestuur.
Die levenskwaliteit gaat over mij over verkeersveilige straten, groenere buurten, een gezonde en betaalbare woning voor iedereen en een lagere energiefactuur voor elke Aalstenaar. Sociaal gaat natuurlijk in de eerste plaats om het terugdringen van de armoede; het kan niet dat 15% van de mensen in armoede moet leven.
Voor de sp.a draait het vooral om gelijke kansen voor iedereen. De CD&V wil het "wij"gevoel terug: ook door beter voet- en fietspaden, meer woningen voor jonge gezinnen en een OCMW dat een integraal welzijnsbeleid voert.
Een pittige discussie ging over de dienstencentra in de deelgemeenten. Paars heeft die botweg afgeschaft, waardoor inwoners van de deelgemeenten voor zowat alles naar het centrum van Aalst moeten afzakken. Tel daarbij het verdwijnen van veel basisdiensten als bakker, beenhouwer, De Post, en je weet meteen dat hier actie nodig is. Franky Aelbrecht van Jong Groen!
pleitte al op onze nieuwjaarsreceptie in januari voor een rondrijdende bus die op vaste tijdstippen de deelgemeenten aandoet. Vreemd genoeg blijft sp.a de beslissing om dienstverlening af te bouwen, verdedigen. Niet iedereen heeft de kans of mogelijkheid om naar het centrum af te zakken voor administratieve formaliteiten of een postzegel te kopen.
De moderator vroeg op het einde hoe we ons programma wilden financieren. Voor mij geen sprake om net zoals paars de belastingen te verhogen, de waterprijs te doen stijgen én tegelijk het aanbod af te bouwen. De Aalsterse stadsbegroting bedraagt in oude Belgische frank tussen 4 à 5 miljard, vermenigvuldig dat met 18 en je beseft dat paars kans genoeg gehad om een goed beleid te voeren. In de plaats daarvan spenderen ze het geld aan dure plannenmakers en inefficiënte bewakingscamera's. Om nog maar te zwijgen over de vele subsidies die ze in Brussel laten liggen.
Slotvraagje kwam van een pientere jonge gast die vond dat Groen! in het debat het meest progressief uit de hoek kwam. Hij vroeg zich vooral af waarom sp.a keer op keer de uitgestoken hand tot concrete samenwerking afslaat door groene voorstellen verticaal te klasseren in plaats van ze uit te voeren. Het antwoord was flauw: sp.a voelt zich gebonden aan de paarse beleidsverklaring van 6 jaar geleden. Onjuist argument natuurlijk, zo stond het
permanent cameratoezicht niet in die verklaring maar heeft sp.a het wel mee ingevoerd.
Nu, een aantal groene voorstellen van de voorbije zes jaar vindt de kiezer wel terug in het sp.a-programma: gratis energieaudits, energie-info-momenten, wijkcontracten en -budgetten.
Dat is voor mij het verschil tussen het idee van de macht en de macht van het idee. Uiteraard wil elke politicus zijn of haar programma graag uitvoeren en dat lukt het best in een bestuursmeerderheid. Dus als we de kans krijgen, grijpen we die. Maar de macht van het idee is even belangrijk: door de vele voorstellen en tussenkomsten in de gemeenteraad, nemen andere partijen uiteindelijk toch het een en ander over. En ook dat is een taak voor een politieke partij.
Labels: verkiezingen
Freya Piryns, lijsttrekster van Groen! in Antwerpen, is eindelijk wereldwijd online.
Haar website is een pareltje: schitterende en verfrissende layout, vlot navigeerbaar, en nog inhoudelijk interessant ook.
Wie haar van A tot Z wil leren kennen hoeft maar het alfabet door te klikken en wie er niet genoeg kan van krijgen, kan een fijn bureaublaadje downloaden. Vragen staat Freya, dus zit je met een prangende vraag, stuur ze.
url:
http://www.freyaspreekt.be
In een eerdere log had ik het al over de onjuiste definitie van economische groei. Groei wordt namelijk uitgedrukt in toename van het BNP (of BBP) en dat telt alle activiteiten gewoon bij elkaar op. Dus ook die activiteiten die negatief zijn voor de maatschappij: verkeersongelukken, milieurampen,... Veel positieve zaken zoals thuiswerk, zorg voor de kinderen, mantelzorg,... worden dan weer straal genegeerd. Ook geeft het BNP-cijfer niet weer hoe de rijkdom in een land is verdeeld; sommige landen kunnen geweldige BNP-cijfers voorleggen, maar hebben wel een onmenselijke sociale ongelijkheid.
In Nederland loopt een actie voor betere meetinstrumenten. Want,
"er is groei nodig", horen we steeds,
"voor meer jobs en dus meer welvaart". Die redenering is onjuist, omdat de gehanteerde definitie van economische groei onjuist is. Maar alle beleidsbeslissingen worden wel steeds gestoeld op die zogenaamde economische groei. De begroting wordt opgemaakt op basis van die economische groei, veel politieke partijen blijven pleiten voor economische groei als basis voor welvaart. Of nog, de Lissabonstrategie die ook België moet volgen, legt zelfs gewoon 3% economische groei op.
Peter Tom Jones heeft samen met enkele anderen in België eenzelfde initiatief opgestart. Ook ik steun het initiatief. We pleiten ervoor om economische welvaart te meten met de zogenaamde
Index voor Duurzame Economische Welvaart (ISEW). Met wat verfijning is dit een goede kandidaat om de plaats van het BNP in te nemen. Deze indicator maakt een onderscheid tussen positieve en negatieve economische bedrijvigheden, brengt wel welvaartsverhogende informele activiteiten in rekening, en neemt ook de ongelijkheid van de inkomensverdeling mee op.
De ISEW werd recent voor België berekend (VUB, Brent Bleys), en uit die herbereking blijkt dat economische groei zich niet noodzakelijk vertaalt in economische welvaart. Want het BNP per Belg verschilt van de ISEW per Belg. Er is dus een betere meetlat nodig. Zelfs de Wereldbank heeft in haar recent rapport
"Where is the wealth of nations?" gewezen op het belang van het gebruik van dergelijke indicatoren om de duurzaamheid van het economisch functioneren te laten doorrekenen.
Je kan de petitie voor betere economische instrumenten hier tekenen.
Labels: economie
Gisteren, 8 september, vertegenwoordigde ik Groen! in een debat georganiseerd door Steunpunt Welzijn. We debatteerden met vertegenwoordigers van 8 politieke partijen over gelijke kansen in Aalst.
Op de voorbije gemeenteraad fulmineerde het VB nog dat ze niet waren gevraagd voor het
Noord-Zuid-debat van 22 augustus. Hoewel uitgenodigd op dit debat, vond het VB het blijkbaar niet de moeite om iemand af te vaardigen naar dit debat. Jammer, want ik had wel eens willen horen hoe ze in Aalst de woningnood, de werkloosheid en en het energievraagstuk zouden oplossen. Het toont voor de zoveelste keer aan dat ze van sociale problemen gewoon niet wakker liggen. Ook in de gemeenteraad stellen ze daar nauwelijks vragen over, laat staat dat ze al één constructief voorstel hebben gedaan.
Ook nu weer klonk de goed-nieuws-show van de meerderheidspartijen bijzonder vals. Het begint me te alsmaar meer te ergeren. Ook nu weer was er te horen hoe goed ze wel bezig zijn en wat ze allemaal hebben gedaan. Ik stel enkel vast dat de werkloosheid hoog blijft, de huurprijzen de pan uit swingen, het aantal leefloners stijgt en de schoolkosten de gezinsbudgetten blijven bezwaren.
De sp.a stelde dat ze van wonen en energie-armoede een prioriteit maakt. Eindelijk, klinkt het dan bij mij, want tot nu toe is het enkel bij lippendienst gebleven. Veel groene voorstellen die ik de voorbije jaren heb ingediend, duiken nu in hun verkiezingsprogramma op: energieaudits, beter informatie in de woonwinkel, meer sociale woningen. Ontzettend jammer natuurlijk dat ze al die tijd geen enkel voorstel hebben overgenomen en uitgevoerd. Dat zou veel Aalstenaars geholpen hebben.
Zo heb ik onder meer voorgesteld dat
stad en OCMW zouden samenwerken om voor de OCMW-cliënten samenaankoop van elektriciteit te organiseren. Net zoals veel buren samen hun mazouttank laten vullen tegen een lager tarief, kunnen ook stad, OCMW of sociale huisvestingsmaatschappij voor hun cliënten een veel voordeliger tarief onderhandelen voor gas en stroom, door de aankoop van energie voor mensen met een laag inkomen te bundelen.
Ik kreeg op dit voorstel van de meerderheidspartijen het antwoord
"te moeilijk, daar doen we niet aan mee" op. Nu kreeg ik zelfs naar mijn hoofd gegooid dat ze zo'n antwoorden nooit gegeven hebben. Geen nood, ik zal ze hun eigen antwoorden netjes bezorgen.
Aan hoge olieprijzen kan een stadsbestuur inderdaad niets doen, maar aan hoge energiefacturen wel. Ook moet de stad helpen om de energiekost te doen dalen, zeker bij gezinnen met lage inkomens. Die moeten vaak in slecht geïsoleerde huis wonen. Een krachtige maatregel is een ambitieus isolatieprogramma. Stad, OCMW of netbeheerder schieten dan de kost van de (dure) investering voor, en die wordt pas terugbetaald naarmate er echt op de verwarmingsfactuur wordt bespaard. Dit
voorstel van "derdepartijfinanciering" heb ik al in mei vorig jaar ingediend.
Ook op dit voorstel kreeg ik een negatief antwoord van de bestuursmeerderheid. En ook nu weer hadden de meerderheidspartijen in het debat plotsklaps een andere mening.
Inzake wonen leggen zowel sp.a als VLD duidelijk de klemtoon op eigenaarschap. Iedereen huiseigenaar is uiteraard een libelare utopie. Er zullen immers altijd mensen die geen lening kunnen afbetalen, ook geen goedkope, die geen rijke ouders hebben, die net zijn gescheiden, of die net op eigen benen staan en eerst willen huren. Een dak boven het hoofd is een grondrecht en géén luxe. Daarom moeten er dringend méér sociale woningen bijkomen. Na 18 jaar paars beleid zijn er vandaag slechts 1.248 of een schamele 3,81%. De verantwoordelijkheid ligt hiervoor bij het stadsbestuur en OCMW.
Ook nu weer hoorden we de belofte dat ze "meer sociale woningen" wilden bouwen. Zucht. Verkiezingen zijn geen beloftencarrousel.
Of nog, al sinds januari wacht ik op het antwoord op
mijn vraag over het sociaal verhuurkantoor. Net als Dany Denayer van N-VA vind ik dat stad en OCMW te weing het sociaal verhuurkantoor inzetten in de strijd tegen de woningnood. Het sociaal verhuurkantoor kan immers leegstaande woningen in de stad opkopen, opkalefateren en dan goedkoop verhuren.
Ik wil met mijn vraag te weten komen hoeveel mensen op die manier aan een goedkope woning zijn geholpen.
"Het moeten er blijkbaar geweldig veel zijn, want waarschijnlijk zijn ze die huizen nog steeds aan het tellen", stelde ik. Ik heb namelijk nog steeds niet die informatie gekregen.
"17", klonk het opeens heel fier bij bevoegd schepen De Smedt, die in dit debat plotsklaps wél de info kon geven.
Na 18 jaar paars beleid zijn dus welgeteld 17 gezinnen geholpen door het sociaal verhuurkantoor. Da's minder dan één gezin per jaar.
"Om aan de woningnood te voldoen, zijn er in Aalst 900 bijkomende woningen nodig" zei schepen De Smedt nochtans in Het Laatste Nieuws van 9 juni 2005.
17... onnodig te besluiten dat ik vind dat deze meerderheid niet goed bezig is.
In de populariteitspoll van Het Nieuwsblad scoort
burgemeester Ingrid Pira van
Mortsel het allerslechtst;
ze is volgens hun buurtonderzoek de minst populaire burgemeester van Vlaanderen.
Oorzaak: het grote ongenoegen over de herinrichting van de Antwerpsestraat, tot voor kort een onveilige steenweg die door Mortsel snijdt.
Dat ongenoegen lijkt de gemeenteraadsverkiezingen te bepalen. Op de steenweg staan inderdaad elke dag veel autobestuurders gestresseerd te bumperen in de file. Maar wat elke chauffeur blijkbaar knal is vergeten: vóór die gevaarlijke steenweg werd aangepakt, stonden er óók ellenlange files, maar dan op twee rijvakken in plaats van één nu. Bovendien was er veel te weinig plaats voor de tram, zodat die ook problemen ondervond in het te drukke verkeer. Maar vooral was de Antwerpsestraat verschrikkelijk verkeersonveilig voor voetgangers en fietsers.
Je kan dit duidelijk zien op videobeelden van vóór de herinrichting.
Ik vind Pira's keuzes meer dan logische en verstandige beleidsbeslissingen: een gevaarlijke steenweg herinrichten voor meer verkeersveiligheid én leefbaarheid, én meer plaats voor de tram zodat die snel en efficiënt door het verkeer kan: dat is toch waar elke politieke partij beloftes rond doet?
Het was blijkbaar wachten op een groene burgemeester om deze fundamentele keuzes te maken te nemen. Eén baanvak in plaats van twee om het autoverkeer minder te laten doorwegen. Ruimte maken voor voetgangers, fietsers en vlot openbaar vervoer. Een duidelijke keuze voor verkeersveiligheid en leefbaarheid. Mét resultaat:
het aantal verkeerslachtoffers is gedaald sinds de herinrichting en de tram rijdt op tijd. Voetgangers en fietsers kunnen nu ten minste veilig de baan op.
Pira heeft de Antwerpsestraat teruggegeven aan de mensen.
Arnold Schwarzenegger heeft in
Terminator II de wereld behoed van totale ondergang, in het echte leven redt hij ook al onze planeet.
De gouverneur van Californië gaat namelijk de strijd aan tegen de broeikasgassen.
Hij heeft concreet uitstootnormen laten vastleggen zoals het Kyotoprotocol voorschrijft. Dat had-ie eerder al aangekondigd, maar nu heeft hij de democratische meerderheid effectief gesteund en zijn de normen dus wet. Opmerkelijk, want president Bush -en partijgenoot van Schwarzenegger- weigert nog steeds dat protocol te ondertekenen.
Het is niet de eerste keer dat
Schwarzie zich inzet voor een beter klimaat.
Zo heeft hij ervoor gezorgd dat inwoners van Californië niet meer opgezadeld worden met energieverslindende toestellen; de industrie mag enkel nog zuinige toestellen op de markt gooien. Goede beslissing, want tot 13% van het verbruik van elektriciteit door Westerse huishoudens wordt verspild aan stand-by verliezen, en voor de Amerikanen betekent dit een jaarlijkse onnodige elektriciteitsfactuur van 3 miljard dollar!
En recent heeft hij de 1.000.000 zonnedakenwet laten stemmen.
De wet "SB-1" bevat een aantal maatregelen waarmee Californie in de komende 10 jaar 1.000.000 huizen hoopt te voorzien van zonnestroompanelen. Daarmee wordt Californië wereldleider op vlak van zonnestroom.
Good on you,
governator. Hier kan de Vlaamse "milieu"minister Kris Peeters nog een puntje aan zuigen!
>>
milieusite van Arnold Schwarzenegger
0 reactie(s):
:: zelf reageren ::