30 juli 2007

Het onverantwoorde nucleaire risico

Onderstaand opiniestuk verscheen iets ingekort in De Standaard van 24/7/2007

In Zweden is nucleair veiligheidsmedewerker Homer Simpson geen fictief tekenfilmfiguurtje meer, hij blijkt er ook echt rond te lopen: deze maand moest de directie van de Zweedse kerncentrale Ringhals van het grootste elektriciteitsbedrijf van het land Vättenfall, enkele werknemers ontslaan wegens dronkenschap en het lastig vallen van vrouwelijk schoonmaakpersoneel. Dit incident deed bovendien zich voor ná een vernietigend rapport over dronken werknemers en een slechte naleving van de veiligheidsmaatregelen in de Forsmarkkerncentrale. Beide centrales werden het afgelopen jaar ook herhaaldelijk stilgelegd wegens brand en andere technische problemen.

Vorige maand brak door kortsluiting brand uit in de Duitse kerncentrale van Krümmel nabij Hamburg. Het vuur had de kernreactor niet bereikt, en er werd eerst beweerd dat de kernreactor zelf niet was bedreigd. Onderzoek van de veiligheidsautoriteiten wees toch wel op “meerdere onregelmatigheden” mét gevolgen voor de reactor van de centrale. De kernreactor is van de Duitse energiegroep E.on en van het Zweedse Vättenfall. Eerder dit jaar vroeg Vättenfall om de kerncentrale Brunsbüttel langer te mogen exploiteren. Die kerncentrale moest echter op dezelfde dag, ook al wegens kortsluiting, stilgelegd worden. “Wir müssen von diesen Gefährdungsreaktoren weg” stelt Leefmilieuminister Gabriel dan ook onomwonden. Kernreactoren als Krümmel en Brunsbüttel moeten volgens de minister sneller worden gesloten dan oorspronkelijk wettelijk verplicht. Volgens de Duitse wetgeving moeten de zeventien huidige kerncentrales tegen 2021 geleidelijk aan gesloten worden

Vorige maandag veroorzaakte een aardbeving in Japan niet alleen veel menselijk leed, ook de kerncentrale van Kashiwazaki-Kariwa deelde in de brokken. Eerst beweerde de uitbater van de centrale, het energiebedrijf Tokyo Electric Power (Tepco), dat de reactoren niet beschadigd waren en dat er geen radioactiviteit was vrijgekomen - tot grote woede van de Japanse regering. Want elke dag wordt de omvang van de zware aardschok duidelijker: een reactorlek deed radioactief water in zee vloeien, er zijn radioactieve kleren en handschoenen op de grond gevallen, en er vielen vierhonderd vaten met nucleair afval om, en bij veertig vaten viel het deksel waarbij de radioactieve inhoud gewoon de vloer oprolde. Er brak ook brand uit in een transformator. De grootste kerncentrale ter wereld heeft echter geen mensen in dienst die een brand kunnen bestrijden en omdat de brandweerdiensten overstelpt werden met noodoproepen, duurde het meer dan twee uur vooraleer de brand kon worden geblust. Tepco heeft nu na opgelegd onderzoek een 50-tal problemen gedetecteerd.

Deze recente nucleaire incidenten tonen aan dat kernenergie gewoonweg niet veilig kan zijn. Na de ramp in de kerncentrale van Tsjernobyl werd ons verzekerd dat zo’n ongeluk in de westerse kerncentrales niet mogelijk is. Onze veiligheidsvoorschriften zijn veel strenger, de veiligheidscultuur veel beter, en de centrales zijn beter geconcipieerd, klonk het geruststellend. Of men zwaait met ontwerpen van derde en zelfs vierde generatie reactoren - zogezegd veiliger types dan voorheen. De getroffen Japanse kerncentrale is er echter één van de derde generatie, blijkt nu pal op de breuklijn van de aardschok te liggen, en is bestand tegen schokken met een sterkte van slechts 6,5, waar de schok van maandag 6,8 sterk bleek.

Japan kent trouwens een lange nucleaire calamiteitenlijst en de veiligheid van de Japanse kerncentrales is in het verleden al sterk bekritiseerd. Niet alleen omwille van de vele aardbevingen in de regio, maar ook omwille van een te lakse veiligheidscultuur, de hardnekkige karaktertrek om incidenten toe te dekken of te vergoelijken. Na elke calamiteit beloven de Japanse nucleaire bedrijven om de veiligheidsprocedures te verbeteren, maar pas dit jaar gaven de 12 energiebedrijven toe dat de voorbije incidentenrapportages duizenden ongeregeldheden bevatten. Zo heeft energiebedrijf Hokuriku toegegeven dat in 1999 een gevaarlijke kettingreactie was opgetreden in een van zijn kernreactoren.

Nucleaire ongelukken doen zich dus niet alleen voor in een obscuur Verweggistan. Zweden, Japan, Duitsland: ongelukken kunnen overal voorkomen. Uiteraard kunnen ingenieurs de veiligheid van nucleaire installaties verder verbeteren, maar “inherente veiligheid” is een loze belofte. Want zoals elk industrieel proces is en blijft een kerncentrale afhankelijk van de menselijke factor, maar ook natuurrampen als een aardbeving voorkomen kan de mens al evenmin. Daarom wil en kan ook het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) de term niet meer gebruiken. Een veilige kerncentrale bestaat dus enkel in de hoofden van optimistische ingenieurs en dito politici. Ook bij ons valt een ernstige kernramp gewoonweg niet uit te sluiten. De kerncentrale van Doel ligt zowat in het petrochemische hart van Europa, en Antwerpen telt bijna een half miljoen inwoners. Een ongeval in de kerncentrale van Doel, waarbij zelfs maar een fractie van de radioactiviteit van Tsjernobyl zou vrijkomen, zou zowel op economisch als op ecologisch vlak dramatisch zijn. Blijft het nemen van het nucleaire risico dan wel verantwoord?

Bart Staes, Europees parlementslid Groen!
Els Keytsman, co-auteur van "Het klimaatboek. Pleidooi voor een ecologische omslag"

Labels:

25 reactie(s):

Op 03 augustus, 2007, zegt Blogger sim_simons:

Mijnramp Marcinelle: 262 doden; ontploffing tankwagen vaagt dorpskern Martelange weg: 18 doden, vele zwaar verbranden; gasramp in Ghislengien 24 doden, 132 verbrande en gekwetste slachtoffers. Sinds ik de krant lees zijn er in België duizenden doden en zware gewonden gevallen bij mijnrampen, gasontploffingen, verstikking, explosies van benzine of andere brandstoffen, elektrocuties en noem maar op. Honderdduizenden over de ganse aardbol. Maar doden in België door kernenergie: 0 (nul, NUL). Waarvoor maakt men ons bang? En wie? De zwartgallige doemdenkers van groen! natuurlijk. In plaats van zich bezig te houden met de realiteit en de opwarming van de aarde, waarin er wel een gevaar schuilt voor de komende generaties en waarop alleen de propere kernenergie op korte en middellange termijn een afdoend antwoord kan geven, amuseren zij zich met de mensen bang te maken over onwaarschijnlijkheden in een ver van mijn bed show in landen als Japan. Moet ik het nog eens herhalen: kernenergie in België: NUL doden! Veiliger kan niet. Eén groot nadeel: opslag van hoog radioactief afval. Maar nu reeds zijn er vooruitzichten dat binnen vijf jaar procédés uitgewerkt zullen zijn die het vervalverloop van dit afval terug zullen brengen tot 300 à 500 jaar i.p.v. enkele honderdduizend jaar. En wellicht vindt de wetenschap binnen vijftig jaar of minder een totale oplossing voor dit serieus maar niet onoverkomelijk probleem. Maar ja, als je groen! denkt in plaats van groen, dan ben je zodanig onredelijk ingesteld dat discussie en luisteren naar andermans argumenten niet, nooit in overweging wordt genomen. Die woorden zijn voor eeuwig en altijd uit hun woordenboek geschrapt. En denk eraan: doden door kernenergie in België: NUL KOMMA NUL.

 
Op 04 augustus, 2007, zegt Blogger Els Keytsman:

Beste sim_simons: kernenergie wordt gebruikt om stroom op te wekken. Er zijn bitter weinig wagens, ondernemingen of woonhuizen die draaien op kernenergie. De sectoren transport en gebouwen zijn nochtans goed voor elk ongeveer een vijfde van de totale CO2-uitstoot in ons land. Men kan dus onmogelijk op een serieuze manier vooropstellen dat kernenerige dé oplossing zou zijn voor het klimaatprobleem. Of gaan we alle huizen vanaf nu verwarmen en alle wagens doen rijden met elektriciteit? Ik dacht het niet...

Uiteraard is Groen! bezig met de klimaatopwarming. Sterker nog, wij waren de eerste politieke partij in België met een allesomvattend klimaatplan. En samen met Peter Tom Jones schreef ik Het klimaatboek. Pleidooi voor een ecologische omslag, een uitgewerkte oplossing om van België een performante klimaatneutrale economie te maken. Ik kan het je van harte aanraden. Zie ook www.klimaatboek.be

Verder is het een fabel dat kerncentrales CO2-vrij zijn. Dat is niet zo - zie de gefundeerde studies van onder meer Storm Van Leeuwen. Kerncentrales doen het even goed of even slecht als een moderne gasgestookte centrale.

Kernenergie is weldegelijk vuil en onveilig. Het begint al bij de ontginning van uranium. De omwonenden maar ook de mijnwerkers sterven veel te vroeg en vaak aan agressieve kankers als gevolg van de uraniumwinning. Tsjernobyl heeft duizenden slachtoffers geëist. Ook al zijn dat geen Belgische slachtoffers, het zijn weldgelijk slachtoffers.

En als kernenergie dan toch zo veilig en proper is: waarom weigeren verzekeraars dan het nucleaire risico te verzekeren?

En wat optimistische ingenieurs ook mogen beweren: die oplossing voor het kernafval is er ondanks 50 jaar zwaar gesubsidieerd onderzoek nog altijd niet. Ik ben zelf op bezoek geweest in Soulaines, de best beschikbare technologie wat betreft stockage van kernafval. Wel, nu al heeft men er last van lekkages.

Het is tot slot gewoon ongelooflijk onethisch om er in enkele decennia uranium door te jagen om wat stroom op te wekken, en 6.800 generaties na ons op te zadelen met een onoplosbaar en gevaarlijk afvalprobleem.

Kernenergie is wereldwijd goed voor nog geen 5% van de energiebehoefte. Het nucleaire risico is dan ook ecologisch en economisch totaal onverantwoord.

 
Op 06 augustus, 2007, zegt Blogger sim_simons:

Geachte Mevrouw Keytsman,
Hierbij een allerlaatste reactie van mijnentwege op uw – excuseert mij het woord – blablabla. Dat kernenergie wordt gebruikt om stroom op te wekken, weet ik reeds voor U geboren werd. Zoals een volleerd politica verstaat U al de kunst om rond de pot te draaien. Ik verweet U en uw maatje Bart Staes van doemdenkerij, en tot driemaal toe heb ik geschreven ‘doden in België door kernenergie: NUL!’, terwijl U nog maar eens aan het door mij aangeklaagde doemdenken doet door te stellen dat ‘Ook bij ons valt een ernstige kernramp gewoonweg niet uit te sluiten’. Er valt uiteraard niets uit te sluiten, ook niet dat er morgen een meteoriet op uw hoofd valt. Dat noem ik juist doemdenkerij. Dat exploitatie van uraniummijnen niet zonder gevaar is, zoals elke mijnexploitatie trouwens, of zoals oliewinning op boorplatformen, leggen van pijpleidingen, trekken van hoogspanningskabels, bouwen van windmolenparken op zee, etc …, dat dit zoals elke grote economische activiteit gevaar inhoudt, dat weet zelfs mijn kat. Daar ging het niet om. Het ging om onnodige bangmakerij (zoals nu weer in uw reactie: Tsjernobil, kanker, nucleair risico, etc… doen het altijd goed in dat verband, niet?). Een paar incidenten aanhalen in Zweden, Duitsland en Japan die zonder enig gevolg zijn gebleven is populisme van het ergste soort, een ernstige politicus onwaardig. En als ik dan toch even heb uitgebreid naar de opwarming van de aarde en gesteld heb dat kernenergie absoluut nodig is om daar grotendeels aan te verhelpen, dan verwees ik tenslotte naar de titel van jullie artikel.
Even ernstig nu: U hebt geen kernfysica gestudeerd, U bent geen specialiste terzake en toch meet U zich de arrogantie aan om complexe wetenschappelijke studies, waaraan de hoogst gequoteerde Belgische energiespecialisten hebben gewerkt, zonder enige argumentatie naar de prullenbak te verwijzen. Het rapport Ampère, het ‘Planningpaper 95’ van het federale planbureau met de energievooruitzichten voor België tegen 2030, het rapport van de commissie D’Haeseleer, de voorstellen van de EU en de IPCC-rapporten van de VN ten voordele van kernenergie, de stellingnamen van zovele erkende internationale specialisten die zeggen dat er voor de mondiale energievoorziening geen andere optie is dan kernenergie, hebben jullie die wel gelezen? Of is dat Chinees voor jullie? Als de befaamde Brit James Lovelock, een autoriteit inzake opwarming van de aarde en een groene jongen dan nog wel, zegt dat er geen tijd meer overblijft om eerst alternatieve energie op grote schaal te ontwikkelen, als Finland, China, India, Frankrijk, Latijns-Amerika, enz ….. investeren in kernenergie, als alle landen van de EU, en zelfs Nederland en Duitsland en nu ook België overwegen om het gebruik ervan terug in te voeren om de energievoorziening van hun bevolking te verzekeren, hoe eigenwijs bent U dan om niet in te zien dat deze verstandige mensen het bij het rechte eind hebben? Als U zegt dat het probleem van het kernafval voor 6800 generaties onoplosbaar is, hoe malafide bent U dan om zo weinig vertrouwen te hebben in de toekomst? Of is het intellectuele onkunde om een probleem te begrijpen, als ik Leterme mag parafraseren? Het zal wel groen fundamentalisme zijn, eigen gelijk eerst. En bovendien is het veel gemakkelijker de integriteit van mensen in twijfel te trekken, zoals Vande Lanotte heeft gedaan met Prof D’Haeseleer, of competente studies neer te halen zonder er één gegrond argument voor te geven, zoals groen! doet.
Begrijp me niet verkeerd, ik weet ook dat een nucleaire centrale niet zonder gevaar is, ik wil ook dat er werk wordt gemaakt van alternatieve energie, ik wil ook dat mijn elf kleinkinderen in een volmaakte wereld opgroeien, ik wil zovele goede dingen nog. Alleen ben ik realist, en weet ik vele dingen, b.v. dat het in uw boek beschreven doel om de uitstoot van broeikasgassen in België tegen 2050 met 90% te doen dalen een utopie van het zuiverste gehalte is en in feite volksverlakkerij. Een ernstig politicus mag de mensen geen fabeltjes wijs maken. Ik weet ook vele dingen niet, b.v. of groen! ooit eens een milieuminister zal mogen leveren. Of beter nog, een minister van energievoorziening. Daar kijk ik naar uit!
En daarmee ben ik terug bij mijn uitgangspunt. Toen Nobel het dynamiet uitvond voorspelden sommigen het einde van de wereld, toen de eerste trein in België reed, voorspelden sommigen dat de koeien geen melk meer zouden geven, en nu …….. doemdenkers zullen er altijd zijn. Zoals er altijd dommeriken zullen zijn. En slimmeriken. En fundamentalisten. Sans rancune.

 
Op 06 augustus, 2007, zegt Blogger sim_simons:

Geachte Mevrouw Keytsman,
Hierbij een allerlaatste reactie van mijnentwege op uw – excuseert mij het woord – blablabla. Dat kernenergie wordt gebruikt om stroom op te wekken, weet ik reeds voor U geboren werd. Zoals een volleerd politica verstaat U al de kunst om rond de pot te draaien. Ik verweet U en uw maatje Bart Staes van doemdenkerij, en tot driemaal toe heb ik geschreven ‘doden in België door kernenergie: NUL!’, terwijl U nog maar eens aan het door mij aangeklaagde doemdenken doet door te stellen dat ‘Ook bij ons valt een ernstige kernramp gewoonweg niet uit te sluiten’. Er valt uiteraard niets uit te sluiten, ook niet dat er morgen een meteoriet op uw hoofd valt. Dat noem ik juist doemdenkerij. Dat exploitatie van uraniummijnen niet zonder gevaar is, zoals elke mijnexploitatie trouwens, of zoals oliewinning op boorplatformen, leggen van pijpleidingen, trekken van hoogspanningskabels, bouwen van windmolenparken op zee, etc …, dat dit zoals elke grote economische activiteit gevaar inhoudt, dat weet zelfs mijn kat. Daar ging het niet om. Het ging om onnodige bangmakerij (zoals nu weer in uw reactie: Tsjernobil, kanker, nucleair risico, etc… doen het altijd goed in dat verband, niet?). Een paar incidenten aanhalen in Zweden, Duitsland en Japan die zonder enig gevolg zijn gebleven is populisme van het ergste soort, een ernstige politicus onwaardig. En als ik dan toch even heb uitgebreid naar de opwarming van de aarde en gesteld heb dat kernenergie absoluut nodig is om daar grotendeels aan te verhelpen, dan verwees ik tenslotte naar de titel van jullie artikel.
Even ernstig nu: U hebt geen kernfysica gestudeerd, U bent geen specialiste terzake en toch meet U zich de arrogantie aan om complexe wetenschappelijke studies, waaraan de hoogst gequoteerde Belgische energiespecialisten hebben gewerkt, zonder enige argumentatie naar de prullenbak te verwijzen. Het rapport Ampère, het ‘Planningpaper 95’ van het federale planbureau met de energievooruitzichten voor België tegen 2030, het rapport van de commissie D’Haeseleer, de voorstellen van de EU en de IPCC-rapporten van de VN ten voordele van kernenergie, de stellingnamen van zovele erkende internationale specialisten die zeggen dat er voor de mondiale energievoorziening geen andere optie is dan kernenergie, hebben jullie die wel gelezen? Of is dat Chinees voor jullie? Als de befaamde Brit James Lovelock, een autoriteit inzake opwarming van de aarde en een groene jongen dan nog wel, zegt dat er geen tijd meer overblijft om eerst alternatieve energie op grote schaal te ontwikkelen, als Finland, China, India, Frankrijk, Latijns-Amerika, enz ….. investeren in kernenergie, als alle landen van de EU, en zelfs Nederland en Duitsland en nu ook België overwegen om het gebruik ervan terug in te voeren om de energievoorziening van hun bevolking te verzekeren, hoe eigenwijs bent U dan om niet in te zien dat deze verstandige mensen het bij het rechte eind hebben? Als U zegt dat het probleem van het kernafval voor 6800 generaties onoplosbaar is, hoe malafide bent U dan om zo weinig vertrouwen te hebben in de toekomst? Of is het intellectuele onkunde om een probleem te begrijpen, als ik Leterme mag parafraseren? Het zal wel groen fundamentalisme zijn, eigen gelijk eerst. En bovendien is het veel gemakkelijker de integriteit van mensen in twijfel te trekken, zoals Vande Lanotte heeft gedaan met Prof D’Haeseleer, of competente studies neer te halen zonder er één gegrond argument voor te geven, zoals groen! doet.
Begrijp me niet verkeerd, ik weet ook dat een nucleaire centrale niet zonder gevaar is, ik wil ook dat er werk wordt gemaakt van alternatieve energie, ik wil ook dat mijn elf kleinkinderen in een volmaakte wereld opgroeien, ik wil zovele goede dingen nog. Alleen ben ik realist, en weet ik vele dingen, b.v. dat het in uw boek beschreven doel om de uitstoot van broeikasgassen in België tegen 2050 met 90% te doen dalen een utopie van het zuiverste gehalte is en in feite volksverlakkerij. Een ernstig politicus mag de mensen geen fabeltjes wijs maken. Ik weet ook vele dingen niet, b.v. of groen! ooit eens een milieuminister zal mogen leveren. Of beter nog, een minister van energievoorziening. Daar kijk ik naar uit!
En daarmee ben ik terug bij mijn uitgangspunt. Toen Nobel het dynamiet uitvond voorspelden sommigen het einde van de wereld, toen de eerste trein in België reed, voorspelden sommigen dat de koeien geen melk meer zouden geven, en nu …….. doemdenkers zullen er altijd zijn. Zoals er altijd dommeriken zullen zijn. En slimmeriken. En fundamentalisten. Sans rancune.

 
Op 06 augustus, 2007, zegt Blogger Els Keytsman:

Beste sim-simons

Als ik dan toch het laatste woord krijg:

Ik ben inderdaad geen kernfysicus. Ik ben wel econome. Mijn stelling luidt dat in een volledig geliberaliseerde energiemarkt kernenergie geen enkele kans meer zou maken. Als er op mijn hoofd een meteoriet dondert, dan is dat erg jammer voor mij. De Belgische economie echter zal er weinig onder lijden.
Een majeur incident in een Belgische kerncentrale daarentegen kan heel wat andere gevolgen teweegbrengen. En dáár draait het op: risico = kans * effect. Nogmaals: als kernenergie dan toch zo veilig en weinig risicodragend is, waarom weigeren verzekeraars het risico te verzekeren?

Laten we nu eens enkel die verplichting eens als maatregel doorvoeren. Benieuwd hoeveel bedrijven/investeerders er dan nog geïnteresseerd zijn in deze vorm van energie-opwekking.

Het scenario in 'Het klimaatboek' is weldegelijk onderbouwd. Om die reden werd het ook goed onthaald bij milieubeweging, vakbond en zelfs andere politieke partijen.

Tom en ik baseerden ons op uitgewerkte studies (ja, ook onder meer van het Federale Planbureau). Er zijn voldoende scenario's (ja, ook van het Federale Planbureau, maar ook de Freinhofrstudie, en de DLR-studie) die aantonen dat België gerust zonder kernenergie kan. Absolute voorwaarde is wél een volgehouden politiek van energiebesparing, energie-efficiëntie en energievernieuwing.

Je hebt nog niet uitgelegd hoe je 90% CO2-uitstoot zal verminderen met kernenergie. Verwarmen van woningen en kantoren staat in voor ongeveer 1/5de van de Belgische uitstoot, transport ook al voor bijna zoveel. Ik zie niet in hoe kernenergie in die sectoren gaat zorgen voor minder uitstoot. En nogmaals: zie de bevindingen van Storm Van Leeuwen (kernernergie is niet CO2-vrij).

Is de voorgestelde energietransitie simpel? Neen, dat hebben we nooit beweerd. Integendeel, er zullen veel investeringen en veel politieke wil voor nodig zijn.
Is de energietransitie haalbaar? Absoluut. Andere landen tonen het keer op keer: degenen die kiezen voor duurzame hernieuwbare energie zijn ook de economische winnaars.
Is de energietransitie nodig? Volgens de wetenschap is het zelfs absoluut noodzakelijk.

Aan ons de keuze om ofwel te gaan voor een performante klimaatneutrale economie ofwel om hopeloos achter te blijven. Ik kies duidelijk niet voor een doemscenario.

 
Op 09 augustus, 2007, zegt Blogger bartje:

Gisteren kreeg prof D'Haeseleer weer een prachtig platform in De Standaard van vandaag. Iemand die wil zorgen voor een wederwoord?

 
Op 10 augustus, 2007, zegt Blogger Els Keytsman:

@ bartje: http://www.bblv.be/page.php/milieublog/2007/08#41

 
Op 10 augustus, 2007, zegt Blogger bartje:

Die blog stond nog niet in mijn favorieten (al had ik hem wel al eens gelezen). Bedankt!

 
Op 17 augustus, 2007, zegt Blogger STG:

Ik studeer persoonlijk wel nucleaire technologie en ik zal dan maar ook even mijn reactie geven.

Dat kernenergie 0 doden heeft gemaakt in België daar kan je een eindeloze discussie over starten omdat je ervanuit gaat of er wel of niet een invloed is van de kerncentrales in België. Maar ik moet sim_simons aangeven dat het is een feit dat iedere vorm van energie-opwekking enkele gevaren inhoudt. Ook zonnenergie, daar de stoffen gebruikt in de productieprocessen toxisch tot uiterst toxisch zijn (fosfine, arsine, arseen, cadmium....) en bij een ongeval in zulke productielijnen er ook gigantische risico's gelopen kunnen worden bij omwonenden.

Mijn reactie over de kerncentrales in Japan heb ik al in een ander blog gegeven. Maar dat zijn vrij veilige reactoren in het algemeen, ik ben echter zelf voorstander voor kerncentrales met een goed containment building zoals de soort die we in België hebben staan. En voor zover ik weet beschikken de (A)BWR reactoren daar niet over. Ook over het nucleaire afval maak ik me weinig zorgen. OK het proces van opslag moet nog wat verbeterd worden, vooral de controle van de mobiliteit van vluchtige stoffen. Maar de opslag ervan blijkt een hekel punt te zijn, ondanks dat de opslag van CO2 in ondergrondse lagen blijkbaar minder gevoelig ligt...En over de reductie van nucleair afval zou ik op korte termein niet te veel verwachten, dat is technologie die nog sterk in ontwikkeling is.

En ik moet het Mrs. Keytsman toegeven dat kernenergie niet de complete CO2-uitstoot kan terugdringen (ondanks dat ik geen voorstander ben van de CO2-hype, is dit een probleem). Kerncentrales produceren op de dag van vandaag enkel elektriciteit. Maar ik raad u dan ook om eens het één en ander te lezen over HTR-technologie. Hiermee is het mogelijk om met pure rommel (uranium, plutonium, thorium...dat materiaal is rommel, buiten voor kernreactoren) warmte te produceren en met die extreme warmte op een uiterst efficiente manier waterstofgas te produceren. En de Storm - Van Leeuwen studies aanhalen vind ik een zwak excuus. Ik heb dat artikel gelezen en er wordt volgens mij net iets te weinig rekening mee gehouden dat de meest energievretende stap (de verrijking, ondanks dat de energienood ervoor daalt tegenwoordig door gebruik van betere technologie) door kerncentrales zelf van energie wordt voorzien. Er is dus een significante negatieve terugkoppeling in de CO2-uitstoot. Verder vind ik de Storm-Van Leeuwen studies, voor hetgeen ze waard zijn, een argument om de kerncentrales zo lang mogelijk open te houden. Er is een significante energie-investering gedaan in sterke materialen die tot meer dan 60 jaar kunnen meegaan. Het zou zonder zijn om die investering niet zo goed mogelijk te gebruiken.
Spijtig genoeg is de mijnbouw van uranium niet de meest gezonde...net als alle mijnbouw trouwens omdat er overal in de bodem uranium zit! Maar met dit argument zouden zowel zon als wind-energie ook afgebroken kunnen worden.

Het plaatsen van kerncentrales in Doel, dicht bij de haven van Antwerpen is een goede keuze vind ik. Maar die keuze wordt nog niet voldoende benut. Nu wordt een groot deel van de restwarmte (die er steeds zal zijn door de fysische wetten) geloosd, terwijl ze eigenlijk deels naar de petrochemische industrie doorgestuurd zou kunnen worden. De verzekeringskost is natuurlijk een moeilijk punt, en ik enkel technisch geschoold ben ga ik me daar ook niet aan wagen!

En als laatste over kenernergie: De winsten van Suez zijn inderdaad heel erg hoog. In hoeverre dat onverantwoord is laat ik hier terzijde. Maar een feit is dat Suez investeert in Euratom, onderzoek enzo. Ook in cursussen georganiseerd door Euratom, zo is er ook de mogelijkheid dat minder kapitaalkrachtige studenten zulke cursussen bijwonen. En als minder kapitaalkrachtig student heb ik dat al enkele keren ten zeerste kunnen apprecieren.

Ondanks dat ik hier een mooie pleidooi voor kernenergie heb gedaan denk ik niet zoals mensen als sim_simons. Het feit dat wij leven is voldoende om de natuur te belasten. Hernieuwbare energie is dus ook heel erg belangrijk om deze belasting te verminderen en voornamelijk wanneer ze een duaal gebruik kent. Daken uit zonnecellen bouwen bijvoorbeeld: je hebt een dak en een energieopbrengst. Ondanks dat sommigen beweren dat dit de investering niet waard is omdat je geld meer opbrengt op de bank, wordt er in zulke redenering maar weinig rekening gehouden met de waarde van geld. Hoeveel is geld waart? En hoeveel is energie waart? Daar energie steeds nodig zal blijven, is de waarde van energie het minst veranderlijk. Of allé zo zie ik het toch met mijn kleine vorming in economie....
Maar ik wil de mensen van Groen! ook verder stimuleren in het duaal denken eigenlijk. We zitten met een mestoverschot, boeren die verre van constante inkomens hebben enzo. Daar is een elegante oplossing voor. Boeren kunnen investeren in een centrale die de mest omzet in methaan of een ander brandbaar gas met vrij zuivere uitstoot. Zo kunnen de fluctuaties in hun inkomen wat meer weggewerkt worden en kunnen we het mestprobleem en elektriciteitsprobleem tegelijk aanpakken.

Ook zou ik van de gelegenheid gebruik willen maken om auto's op frietvet enzo af te breken! Te weinig efficientie en een te toxische uitstoot in vergelijking met normale benzine. Go Hybrid!

 
Op 17 augustus, 2007, zegt Blogger Els Keytsman:

Beste STG

Dank voor de interessante argumentatie. Ik blijf met mijn bedenkingen zitten. Elke menselijke activiteit houdt inderdaad gevaren in. Maar het nucleaire risico is onverantwoord hoog, net dat is de stelling.

Elke *extra* dosis radioactiviteit is schadelijk en er bestaat hiervoor géén ondergrens. Zelfs de zeer lage natuurlijke achtergrondstraling is in België verantwoordelijk voor ongeveer 500 longkankers per jaar. Elke extra stralingsdosis vergroot dus het risico op gezondheidsschade, en wordt dus best vermeden. Als je weet dat amper 7 microgram plutonium inademen gegarandeerd longkanker oplevert, dan spreken we van een onverantwoord gezondheidsrisico.

Nogmaals: hoe kan het dat onze kerncentrales veilig genoeg geacht worden om in de nabijheid ervan te wonen of te ondernemen, terwijl verzekeringsexperts -gespecialiseerd in het inschatten van risico's- weigeren om de schade van een ongeval te dekken? Ook hospitalisatieverzekeringen sluiten expliciteit het nucleaire risico uit.

In de VS geldt voor de inplanting van kerncentrales de zogenaamd "10 miles"-regel: kerncentrales moeten er een afstand van minstens 10 mijl (16 km) van behuizing respecteren. De Belgische onderzoekscommissie inzake de nucleaire veiligheid kwam in 1991 tot het besluit dat er in ons dichtbevolkte land eigenlijk geen nucleaire installaties zouden mogen gebouwd worden in een straal van minder dan 30 km van een bevolkingscentrum. Zo'n plaats bestaat in België niet.

Een kernramp veroorzaakt gigantische gevolgen, zowel op economisch als ecologisch vlak, en dat niet alleen plaatselijk en niet alleen tijdelijk. Zo gelden 20 jaar na de Tsjernobylramp in grote delen van West-Europa nog steeds beperkende maatregelen, zoals in Groot-Brittannië, waar nog steeds beperkende maatregelen gelden voor 374 boerderijen met in het totaal 200.000 schapen. De veehouderij is misschien niet de belangrijkse economische sector, maar toch worden vandaag nog honderden boeren gevat door een ramp van 20 jaar oud.

Uiteraard vind ik dat elke bij elke activiteit zo energie-efficiënt moet worden gewerkt en afval zoveel mogelijk moet worden vermeden - Energieverspilling en afval zijn economisch gezien gewoon erg onverstandig en het is economisch veel slimmer om te kiezen voor goedkopere, veiligere, en hernieuwbare energiebronnen.

 
Op 17 augustus, 2007, zegt Blogger STG:

Ik heb reeds aangegeven dat ik nucleaire technologie studeer, dus een argumentatie dat nucleair gevaarlijker is dan de rest daar kom je niet ver mee!

fosfine is hypertoxisch en arsine (een arseen-verbinding, arseen dat trouwens ook voorkomt op de kernfiches van greenpeace!) ook. Het zijn nogthans 2 gassen nodig voor de dotering van zonnecellen, daar je anders geen nuttige pn-junctie kunt opbouwen. Straling is gewoon een minder vatbaar begrip, maar daarom niet gevaarlijker. Iedere extra dosis straling houdt niet per se een extra risico in. U hanteert hier het lineaire schademodel wat een extrapolatie is van bij hoge stralingsdosissen, waarvan de schade niet onkent kan worden. Verder is het statistisch onmogelijk om langkanker veroorzaakt door Radon (want daar doelt u op), te onderscheiden van longkanker veroorzaakt door vluchtige poluenten in de atmosfeer. Er geldt ook een andere hypothese: het niet-lineaire model. Hier wordt er van uitgegaan dat de zwakke achtergrondstraling muterende cellen opruimt voordat ze enige schade kunnen opleveren. Welke hypothese de juiste is, is heel erg moeilijk op te meten. En zou zelfs onverantwoord en onethisch zijn om te onderzoeken. Maar het lineaire model wordt gebruikt in veiligheids studies daar men zeker niet voorzichtig genoeg kan zijn. Om uw cijfermateriaal van 7 microgram plutonium in een long even te staven: Ik ga hierbij uit van MOX-grade plutonium en van een gemiddelde gezonde-long capaciteit van 6l (waarbij de lucht in de long als ideaal gas te beschouwen is), dit komt dan overeen met 115ppb (part per biljon) wat een gigantisch aantal is. Zulke omstandigheden komen enkel voor in bepaalde delen van reprocessing faciliteit die gigantisch afgesloten zijn. Ik vind het echter ook onverantwoord dat biodiesel en rijden op frietvet gepromoot wordt, terwijl de uitstoot ervan een grootorde toxischer is...en dat gebeurd dan op een veel minder gecontroleerde schaal dan het gebruik van plutonium.

Ik ben geen econoom, maar verzekeringen willen geld verdienen. kans=0 kost gaat naar oneindig: verzekringsrisico???. Dat is het enige wat ik ervan weet. Daarom waag ik me er ook niet aan om hierop in te gaan. Ik weet er gewoonweg niet genoeg van. Verder kan men de VS niet vergelijken met Europa. In Europa hebben zo goed als alle kerncentrales een containment building die zowel externe als interne ongevallen kan opvangen, dit is niet het geval in de VS.

Een kernramp heeft inderdaad gigantische gevolgen als er met een compleet idioot design wordt gewerkt. De RBMK-centrales hebben gigantisch veel mankementen zowel op neutronisch als bouwtechnisch vlak. Maar goed bediend, zijn de gevaren beperkt...Maar in Tsjernobyl was men zo slim om reactortesten niet te laten uitvoeren door gigantisch hoog geschoolde ingenieurs...met de gekende. Er is nog een ander zwaar nucleair ongeval bekend: namelijk Three Miles Island...waarbij een containment building was. Dit resulteerde in een volledige bescherming bij de Core melt. En heeft zelfs aanleiding gegeven tot een extra veiligheid (die in 99,9999% van de gevallen niet nodig is) bij het EPR-design van Areva.

Op economisch vlak veroorzaakt een kernramp inderdaad gigantische gevolgen. Ieder welke ramp eigenlijk! Op ecologisch vlak daar kan alweer over gediscussieerd worden...De natuur doet het namelijk niet slecht in de buurt van Tsjernobyl.

Energieverspilling en afval zijn ecologisch zeker onverstandig. Ik ken economen die daar echter veel minder mee inzitten. Wie zegt dat kernenergie onveilig is? Wie zegt dat kernenergie duur is? Kernenergie is net even veilig als alle andere energie installaties, op voorwaarde dat die een goed ontwerp hebben. De bouw van kerncentrales is inderdaad duur. Of zoals in de kernfiches "de duurste stoomketel", dit hoort echter aangevuld te worden met "maar met de goedkoopste brandstof". Verder zorgen kerncentrales voor de nuttige verwerking van uranium die bijvoorbeeld uit assen of fosfaten kan getrokken worden. Ook een groot deel van het kernafval kan eigenlijk weer gebruikt worden als kernbrandstof, daarom net het GEN-IV idee. GEN-IV is een concept waarbij de brandstof/afval in 6 types reactoren zo efficient mogelijk gebruikt wordt. Wanneer in een later stadium daar nog eens subkritische reactorwerking erbij komt, dan kan dit leiden tot een reductie en optimaal gebruik van dit afval. Maar er zal altijd wat afval overblijven...dat is een feit. Om deze reden kan kernenergie duurzaam genoemd worden. Maar niet hernieuwbaar!

Hernieuwbare bronnen zijn nodig! Maar pas ook hier mee op want niet alle hernieuwbare energiebronnen zijn duurzaam. Ze zijn nuttig om gascentrales (schakelcentrales), kolencentrales en oliecentrales te vervangen. Maar hun beschikbaarheid is niet onbeperkt. Daarom is het onmogelijk om alles op hernieuwbare energie te laten draaien. Daarom ben ik voor een energiemix. Want zelfs met energie-efficiënte apperatuur (die meer energie vragen om te produceren!) zal de totale energie-vraag, om gigantisch veel redenen, blijven stijgen.

 
Op 17 augustus, 2007, zegt Blogger Els Keytsman:

@ STG.

Nogmaals, het gaat om het risico dat onverantwoord kan genoemd worden in geval van nucleaire energiegowekking. Minieme kans of miniem gevaar, inderdaad, maar wel zeer zware eventuele gevolgen. De kosten/batenanalyse valt heel slecht uit voor nucleaire installaties.

Wie noemt kernenergie onveilig?
Wel, ik verwijs naar de rapporten van controlebedrijf AIB-Vinçotte over de lakste veiligheidscultuur in de centrale van Tihange. Of naar het Canvasprogramma “Vlaanderen NV” waarin een aantal ex-werknemers hoe ook in de kernreactor BR3 in Mol een loopje wordt genomen met de veiligheidsmaatregelen: te weinig beschermende kleding, niet genoeg douches, tot geknoei met de stralingsmeters die de werknemers moeten behoeden voor een dodelijke dosis radioactiviteit.
Of naar het ‘Tsjernobylrapport’ van de Senaat uit 1991, dat het nucleaire veiligheidsaspect onderzocht. Van de tientallen aanbevelingen werd er trouwens haast geen enkele uitgevoerd.

Tuurlijk floreert de natuur rond Tsjernobyl, elke menselijke activiteit is er verdwenen. Maar de gevolgen zijn nog steeds zichtbaar, en nucleaire gevolgen zijn niet plaats- en tijdsgebonden. Een Belgisch windturbinepark dat uit elkaar valt heeft weinig gevolgen voor de landbouw in Groot-Brittannië. Anderzijds, niet alleen gelden de beperkende maatregelen sinds de Tsjernobylramp voor meer dan 300 Britse schapenboerderijen, hetzelfde geldt voor vee in delen van Zweden en Finland en voor rendieren in Lapland. In Duitsland bereiken de cesium-137 niveaus in everzwijnen momenteel waarden van 40.000 Bq per kg, terwijl de limiet amper 600 becquerel per kg bedraagt. In sommige regio’s in Duitsland, Oostenrijk, Italië, Zweden, Finland, Litouwen en Polen bereiken vrij lopend wild, bospaddestoelen, bessen en carnivore vis uit meren niveaus van meerdere duizenden bequerel cesium-137 per kg.

Het Torchrapport stelt ook dat de Tsjernobylramp zal leiden tot tussen de 30.000 en 60.000 bijkomende doden als gevolg van kanker alleen. Naast kanker (schildklierkanker, leukemie en andere kankers) wordt algemeen erkend dat er significante toenames zijn van cataract en cardiovasculaire ziektes die rechtstreeks aan Tsjernobyl worden gelinkt. Zie http://www.greens-efa.org/cms/topics/dokbin/118/118499.the_other_report_on_chernobyl_torch@en.pdf

Tsjernobyl, Three Miles Island (1979, VS), het sodiumlek in de kweekreactor van Monju (1995, Japan) en recent nog het Tokai-Mura incident (1999, Japan), de nucleaire calamiteitenlijst is lang. Het is trouwens pas na de ramp in Three Miles Island dat in de VS de 10 miles rule werd ingesteld. En de economische schade van de ramp was enorm. Pas na 6 jaar kon men het reactorvat openen en toen bleek dat de schade veel groter was dan eerst verondersteld, en pas in 1993 was met klaar met de schoonmaak van het reactorvat.

Kernenergie is ontzettend duur, ook al wordt dat niet altijd gereflecteerd in de prijs. Veel veel kosten worden afgewenteld op de overheid of gewoon niet worden meegerekend. Mijn stelling blijft dat in een volledige geliberaliseerde markt, waarin de overheid niet subsidieert en alle kosten worden meegerekend, kernenergie geen enkele kans meer maakt, wegens veel te hoge kosten.

Nu al willen private investeerders niet gaan voor de bouw van een kerncentrale zonder zware overheidssteun. Ook de bescherming van nucleaire installaties tegen diefstal en terrorisme wordt door de overheid betaald. Veruit de grootste kostenpost van kernenergie zal zijn, om het radioactief afval voor duizenden jaren van mens en milieu af te schermen. En natuurlijk bestaan er economen die niet inzitten met afval, ik ken er ook enkele. Ze hoeven immers de kost ervan niet op te hoesten. Dat doen wij wel, via de stroomfactuur en de belastingen.

De energievraag hoeft tot slot helemaal niet te stijgen, als men een volgehouden politiek volgt van energiesparing en energie-efficiëntie. Elk Belgisch gezin kan op 1 à 2 jaar tijd 10% van de energiebehofte besparen terwijl het comfort verhoogt. Zelf ben ik er op één jaar in geslaagd om 40% op mijn stroomverbruik te besparen: spaarlampen, stroomonderbrekers en aan/uitknoppen. Dat kon ik doen dankzij een doorgedreven energieaudit, die de energievreters in mijn huis heeft blootgelegd.

 
Op 17 augustus, 2007, zegt Blogger STG:

Altijd tof zulke discussies...

Het risico is allesbehalve onverantwoord. De kans op een ongeval is uiterst klein tot onbestaand. Als een oefening heb ik met bepaalde medestudenten ooit eens zitten brainstormen hoe je een hedendaagse reactor om zeep helpt en dan nog zou het niet lukken. Door een goed ontwerp kunnen alle ongevallen trouwens binnen de containment gehouden worden. Alles in de containment is dan wel om zeep, en de reactor is niet meer bruikbaar, maar het levert niet echt ernstige problemen op. Ik ga hier ook niet in op Tsjernobyl, de gevolgen daarvan zijn heel erg zwaar. Maar men moet ze niet gaan overschatten en dramatiseren zoals gebeurd in het TORCH-rapport. Het enige wetenschappelijk onderbouwde is dat van het IAEA.

En over de ongevallen die u aanhaalt: Tsjernobyl, een slecht design en tot nu toe het enige ongeval met blootstellingen naar het publiek toe. TMI, niet echt een probleem. de containment heeft zijn werk namelijk gedaan. Monju, nieuwe technologie gelijkaardig aan Phénix en Super-Phénix. Er moet dus geleerd worden, maar voor zover ik weet zijn er hierbij geen blootstellingen geweest naar het publiek toe. Tokaimura, laat een econoom nooit spelen met nucleair materiaal! Zo een hoge verrijkingsgraad mengen was vragen om een kritikaliteitsongeval. Om deze reden verwacht men tegenwoordig onder andere dat een minimum kennis aan nucleaire techniek vereist is!

De ex-medewerkers van het SCK-CEN zijn allesbehalve betrouwbaar te noemen. Ik ken de artikels ook van de 10kBq buis enzo, dat zijn lachterjes gewoon. Verder is de eenheid Bq een maat voor het aantal deeltjes dat vervalt per seconde, dit is allesbehalve equivalent met de stralingsschade. Ook vind ik verdachtmakingen aan het adress van het SCK-CEN vrij grof daar zij ook instaan voor de productie van oncologische isotopen enzo. En arbeiders die stralingsvoorschriften niet naleven spelen met hun eigen leven...dat is dus eigenlijk "dikke schuld dikke bult...". En ik kan hier eigenlijk naar een hypertechnische discussie over stralingsbescherming gaan, maar dat ga ik laten. Ik heb veel vertrouwen in de wetenschappers van het SCK-CEN en twijfel dus niet aan hun capaciteiten en hun ethische normen.

En in kernenergie worden alle kosten meegegereken! De uitbaters van nucleaire centrales zijn geen eigenaar van de brandstof, zij moeten deze huren van de Belgische staat en bijdragen aan de kosten voor de verwerking. De prijs wordt dus wel doorgerekend aan de klant. En in een geliberaliseerde markt maakt hernieuwbare energie net het minste kans omdat er een extra investering gedaan moet worden in back-up capaciteit, dit betekent een dubbele investeringskost en een centrale die niet optimaal gebruikt wordt.

Over nucleair afval lig ik niet al te veel wakker. Zoals reeds geargumenteerd zie ik dat als een energiebron. Het zoveel duizend jaar radioactieve materiaal is trouwens hetgene waarover het minste zorgen gemaakt moeten worden. Het zijn de stoffen met de grootste mobiliteit, namelijk de kort levende, die problemen geven. Verder heeft de natuur reeds aangetoond dat ze deze klus zelf ook kan klaren, in de NATUURLIJKE Oklo-reactor bijvoorbeeld.
Terrorisme en diefstal vormen niet zo een groot probleem. Ik ken de argumentatie ook, de containment buildings zijn slechts berekend op een klein vliegtuigje aan hoge snelheid. De waarheid is echter dat of het nu een boeing is aan gemiddelde snelheid of een straaljager aan hoge snelheid, het is de impuls (massa x snelheid) die een rol speelt. Bij diefstal en terrorisme vormen trouwens de medische isotopen een groter risico. En non-proliferatie is veel te ingewikkeld om te snappen in een gematigd technische discussie.

En het is een feit dat elk belgisch gezin energie kan besparen. Maar hetgene je eigenlijk bespaart zijn kosten. De energie om zulke zaken te produceren stijgt! Dus het totale energieplaatje, van zowel gezinnen als industrie, blijft ongeveer gelijk. Verder gaan we in de toekomst steeds meer keuze moeten maken tussen meer energieverbruik of meer materiaalverbruik. Een eenvoudig voorbeeld hiervan zijn flessen: glazen flessen zijn meer energie-intensief, terwijl plastieken flessen weer meer materiaal-intensief zijn. Ik ga liever voor het eerste daar er geen oneindige voorraad is aan goede materialen, maar er een oneindige voorraad is aan thorium en uranium (en in de toekomst voor fusie: deuterium en lithium). Deze stelling wordt vaak als een mythe aangedaan...maar dat is ze allesbehalve.

Tot slot zou ik willen eindigen met de hoop uit te spreken dat kernenergie eindelijk eens minder als het grote gevaar aanzien wordt. Ik ken alle argumenten en voordat ik begon te studeren aan de universiteit deelde ik ze. Vanaf dan wil ik alle hulp geven aan groene partijen...nu wordt ik meestal met de vinger gewezen, wat als student soms heel erg demotivernd werkt!

 
Op 20 augustus, 2007, zegt Blogger Els Keytsman:

Beste STG

Eén brainstorm van een groepje ingenieursstudenten en de inherent veilige kernreactor is ontworpen? Dàt argument kan mij helaas niet overtuigen. Zelfs het Atoomagentschap stelt dat de term "inherente veiligheid" niet gebruikt kan worden.

Terrorisme geen probleem? Greenpeace heeft onlang nog (25 oktober 2006) de kerncentrale van Tihange ingenomen. Activisten beklommen zonder enige moeite de koeltoren en één van de kernreactoren. Gelukkig schilderden ze een een symbolische barst en droegen andere activisten een spandoek, of ze zaten er nu nog, wegens onopgemerkt.

Alle ex-medewerkers van kerncentrales met kritiek zijn onbetrouwbaar en alle huidige medewerkers zijn de perfecte nucleaire personeelsleden? Laat mij toe niet te reageren op deze karikatuur.

Alle kosten worden doorgerekend? Komaan zeg, deze discussie moet wel feitelijk blijven! Het begint al bij de ontginning van uranium: er komt dan veel CO2 vrij (nog steeds onbelast) en de gezondheidskost van de omwonenden en werknemers is onaanvaardbaar hoog. De nucleaire bedrijven draaien hier niet voor op. De afvalstockage: nu al weten we dat de nucleaire bedrijven te weinig reserve hebben gevormd om de kost ervan te dragen. Verzekeringskosten zijn geplafonneerd, bij een ongeluk of ramp wordt alles gedragen door de overheid. De ontwikkelings- en researchkosten worden grotendeels gedragen door de overheid.

Samengevat: zonder immense staatssteun wordt er geen enkele kerncentrale uitgebaat door de privé, wegens te duur, te risicovol, en geen oplossing voor het afval. De discussie over kenergie is trouwens een politieke, en geen zuiver technische. Dat betekent een afweging van technische, ethische, ecomische, geopolitieke en ecologische argumenten. De nucleaire balans valt ondanks jouw vurig pleidooi voor mij negatief uit.

 
Op 20 augustus, 2007, zegt Blogger STG:

Mevrouw Keytsman,

Ik had verwacht en gehoopt dat u de discussie open ging laten eindigen. U kiest echter een andere weg, die ik niet links kan laten liggen.

Over inherent veilig kan je een oneindige discussie starten, en er bestaan zoveel definities. Een PWR-centrale is allesbehalve inherent veilig, er zijn een hoop actieve en passieve veiligheidssystemen ingevoerd om de reactor bij een incident veilig af te sluiten en af te koelen. Deze systemen zijn uiterst technisch en vergen minstens 1 semester hard studeerwerk! Noem mij eender welke situatie en ik kan u vertellen hoe deze veilig en zonder enig risico kan gecontroleerd worden. De inherent veilige reactor (V\HTR technologie) wordt nog ontwikkeld en deze maakt gebruik van fysische fenomenen om de reactor te controleren en stil te leggen. En deze werken door de fysische wetmatigheid van die fenomenen ALTIJD! Moest het u interesseren, het gaat hier om de negatieve Doppler terugkoppeling.

Komaan dat is een belachelijk voorbeeld. Wees blij dat Suez u het recht heeft gegeven om te protesteren. Moesten ze u hardhandig hebben aangepakt, dan zou u hen daarop hebben aangevallen. En een koeltoren is niet het meest kritische deel van zo'n centrale. Verder geraak je echt niet zomaar binnen en aan kritieke delen van de kerncentrale. Terrorisme is een groot onderwerp geworden tegenwoordig, maar daarbij zijn de medische faciliteiten het meest kwetsbaar!

Om te beginnen is het SCK een nucleair onderzoekscentrum, dat heel verschillend is van een kerncentrale. Zij gebruiken hun reactoren voor materiaalonderzoek en het produceren van oncologisch relevante isotopen, wie weet zullen deze u ooit het leven redden. Verder heb ik inderdaad niet al te veel vertrouwen in mensen die niet echt veel afweten van stralingsfysica. En ik heb natuurlijk veel vertrouwen in de SCK-stralingsdeskundigen aangezien die ook instaan voor mijn gezondheid (in hoeverre die in gevaar komt...) als ik proeven moet afleggen.

Bij de CO2 belasting van kernenergie refereert u weer naar de Storm-Van Leeuwen studies. Deze zijn niet betrouwbaar! Ik heb ze gelezen en ook ik vind dat er bepaalde zaken niet kloppen, en dit niet enkel op nucleair vlak. Ook zal de CO2 productie in de constructiefase kunnen dalen éénmaal overgegaan is op een waterstofeconomie, en het argument over ontginning geldt ook voor Silicium! Verder ben ik geen voorstander van de CO2-hype, en zeker niet van taxaties! [Even een kort intermezzo hier, vindt u het normaal dat de trein zo duur is? Ik ben bereid om met de trein te gaan en het milieu te sparen (daar in mijn visie treinen op kernenergie draaien en dat zo goed als CO2 vrij is), ook al verlies ik daarbij heel erg veel tijd. Ik ben echter niet bereid ook het 3-voud te betalen. In plaats van alles meer te taxeren, zou een goedkoper spoornet reeds wonderen doen.] Bij de ontginning worden inderdaad fouten gemaakt, maar als u spreekt over landen zoals Rusland, Niger en Kazachstan is dit steeds zo. In andere landen doet men toch zijn best voor zover ik weet. En wees gerust u ademt de gassen die vrijkomen bij ontginning ook in, die zitten namelijk in uw beton...Ik raad u dan ook eens aan om de Radon-brochure van het SCK te lezen.

En alweer, verzekeringen daar weet ik zo goed als niks van. Ik ga er ook van uit dat een ramp niet kan voorkomen, door de extreme veiligheidssystemen aanwezig in hedendaagse reactoren (de RBMK niet meegerekend). De overheid investeert in even grote mate, laat staan meer, hernieuwbare energie. Volgens cijfers van het EEA (European Energy Agency-niet EURATOM dus!) is niet kernenergie de grootste slokop, maar kolen, olie en gas. Door het groot aantal jobs dat zich in die sector bevindt. Op de laatste plaats komt kernenergie. En van die stockage zou ik het niet weten, ik weet enkel dat Suez en alle andere gebruikers van fissiel materiaal in België een vergoeding moeten aan de staat voor de huur en opslag van die zaken. Enja met alles in de tijd te rekken door betogingen, dat brengt de kost ook naar omhoog.

 
Op 20 augustus, 2007, zegt Blogger Els Keytsman:

Beste STG

Voor alle duidelijkheid: ik was er graag bij geweest, maar het was een actie van Greenpeace, niet eentje van mij. En ik ken het verschil tussen SCK en de kerncentrales die stroom leveren aan het net, geen nood. En dat betogers zorgen voor een hogere stroomprijs, die had ik nog niet gehoord!

Laat mij toe het vrij hallucinant te vinden dat actievoerders een uur lang op een koeltoren en op de kerncentrale hebben kunnen zitten, vooraleer iemand op die site hen in het oog kreeg. Zoiets mag gewoon niet voorvallen in een hoogbeveiligde installatie!

Verder wéét ook wel dat er dikke veiligheidshandboeken worden geschreven. Dat is het punt niet. Het gaat erom dat een nucleaire installatie is ontworpen door mensen en wordt bediend door mensen, en dus per definitie onderhevig is aan fouten. Alleen heeft een incident in een nucleaire installatie veel grotere gevolgen dan met pakweg het dak vol zonnepanelen van de Colruyt in Ninove. Nogmaals: risico = kans * effect.

En het gaat in de discussie om de mogelijke effecten. Dat verzekeringsmaatschappijen weigeren het nucleaire risico te verzekeren, heeft dus niets met verzekeringstechniek te maken, alles met het risico dat onverantwoord is.

Verder wéét ik ook dat fossiele brandstoffen ontzettend slecht inzake CO2, en dat in een koolmijn of op een olieplatform werken ook gevaarlijk is. So what? Alle argumenten tegen kernenergie blijven desondanks overeind. Ik pleit hier tenanderen helemaal niet voor steenkolen- of oliecentrale's integendeel.

Ik vind het ook wel erg gemakkelijk om te beweren dat Storm Van Leeuwen een onbetrouwbare studie heeft gemaakt. Waar baseer jij je hiervoor op? Ir. Jan Willem Storm van Leeuwen heeft als onderzoeker drie decennia ervaring in technologiebeoordeling, en de bevindingen van Smith en Van Leeuwen zijn bij mijn weten nog niet door een andere studie tegensproken. Integendeel, een studie van het Duitse Okö-instituut heeft de resultaten ervan bevestigd: een kerncentrale doet het even goed of even slecht inzake CO2-uitstoot als een moderne WKK-centrale.

Bovendien heb ik uit deze papers geleerd dat een kerncentrale, zelfs met het meest rijke uraniumerts, pas na 10 jaar meer energie begint op te wekken dan de energie die het gekost heeft om ze te bouwen en draaiende te houden.
Verder kost de bouw van centrale kost ongeveer 10 jaar, en is de levensduur wereldwijd gemiddeld 21 jaar. Daarna duurt het nog eens 150 jaar voordat deze volledig ontmanteld is. En dat terwijl elk jaar een gemiddelde centrale meer dan 1 miljoen ton CO2 uitstoot. Waar zit hier de economische, laat staan ecologische winst?

De overheid investeert meer in hernieuwbare energie? Nogmaals, een discussie moet gebaseerd zijn op feiten, niet op onjuiste en uit de lucht gegrepen beweringen. Cijfers: de afgelopen 20 jaar heeft de EU maar liefst 5,8 miljard euro gestopt in onderzoek naar kernenergie. Onderzoek naar hernieuwbare energie heeft slechts 1,8 miljard gekregen.

En niet alleen het onderzoek kost handenvol geld. Ook de kostprijs van het beheer van kernafval en het opruimen van nucleaire sites loopt torenhoog op. In België vloeit jaarlijks 463,7 miljoen euro naar de sector, betaald door overheid en consument.
En zowel de aansprakelijkheidsbeperking als de tussenkomst bij eventuele schade zijn een rechtstreekse subsidie aan de nucleaire industrie (die hoeft zich maar voor een heel beperkt plafond te verzekeren) : jaarlijks een bedrag van 1 tot 2,25 miljard euro. Dit alles is gewoon concurrentievervalsing, want alle andere energiecentrales worden wél verplicht zich voor het volledige bedrag te verzekeren.

 
Op 21 augustus, 2007, zegt Blogger STG:

Dit bericht is verwijderd door de auteur.

 
Op 21 augustus, 2007, zegt Blogger STG:

Kom, kom, het zijn slechts koeltorens hé. In de belangrijke delen geraak je echt niet binnen of in de buurt! En om een veiligheidsexpert te citeren, het enige wat je kan doen om mensen ervan te weerhouden ergens binnen te breken is door voldoende barrières te plaatsen. Daar koeltorens niet al te belangrijk zijn vallen zij verre van onder alle barierres.

Ik had het allesbehalve over de stroomprijs, maar voor de opslagkosten. Moest de politiek zich daar niet teveel mee moeien zouden we al lang een werkende oplossing hebben. Het uitstellen van een permanente opslagoptie doet enkel de kosten stijgen. Het uitstel is volgens mij grotendeels te wijten aan protest.

Een nucleaire installatie is inderdaad ontworpen door mensen, maar wordt allesbehalve steeds gecontroleerd door mensen. De fysica controleerd alles, als mens kan je daar enkel op ingrijpen. Negatieve Doppler terugkoppeling is een mechanisme dat nooit faalt, tenzij de fysica fout zou zijn. Maar dit is een onmogelijk houdbare stelling daar dit zou betekenen dat geen enkele kernreactor (ook niet de natuurlijk Oklo-reactor) kan werken! De doelstelling van HTR is om dit uit te buiten als veiligheid, en erop in te grijpen om het vermogen te controleren. Zonder ingrijpen valt alles stil. Bij PWR zijn er voor alle soort ongevallen 100-den veiligheden die alles tegengaan, met een gecombineerde faalkans van 10^(-20) ofzo. Verder wordt 99.999999% van de nucleaire incidenten binnen de containment gehouden, of met verwaarloosbaar effect naar de buitenwereld toe. De gevaren van de Colruyt in Ninove zijn er ook! De zonnecellen die daar geleverd werden, moesten voldoen aan een bepaald gewicht. Dit betekent dat gewerkt wordt met limieten van de dakstructuur. Daar ik geloof in het vermogen van andere ingenieurs vermoed ik ook dat die hier mee rekening gehouden hebben. Maar in extreme omstandigheden, kan het dak makkelijker bezwijken door het gewicht van de zonnecellen. Met alle gevolgen vandien op een drukke winkeldag! Wanneer men het eenvoudige formuletje van u gebruikt, zou men wel eens aan eenzelfde risico uit kunnen komen. Het probleem met nucleair is onder andere dat men met populistische kennis veel kan bereiken!

Storm-Van Leeuwen zijn definitie van duurzaam is totaal niet haalbaar. In zijn inleiding gaat hij er zelfs van uit dat eender welke ontginning met het doel op energieopwekking niet duurzaam is. Ik zou gedag zeggen aan alle energiebronnen die we op de dag van vandaag kennen daar we voor allen ontginning nodig hebben, ook voor hernieuwbare! Entropie gebruiken als een maat voor duurzaamheid vind ik ook behoorlijk bizar. En ik zie niet in hoe de entropie kan dalen door het gebruik van zonne-energie. Daar de energie meestal gebruikt wordt voor processen die de entropie doen stijgen. Moest de zonne-energie echter op planten stralen dan zou er een entropiedaling zijn. Hierdoor komt enkel biomassa in aanmerkingn, dat dan bij verbranding de entropie weer doet stijgen (en ik ga het nu niet narekenen, maar wellicht meer dan het daalt). In deze studies wordt ook niet genoeg rekening gehouden met het feit dat er nog veel ervaring moet opgedaan worden bij de decommisioning van centrales, bij iedere decommisioning komt er ervaring bij. Bij de verrijking van uranium wordt er ook allesbehalve CO2 geproduceerd, of allesinds een verwaarloosbare fractie. Dit heeft te maken met het feit dat de meeste enrichement plants draaien op kerncentrales zelf. Dit heeft onder andere te maken met de continue hoge energienood voor één SWU bij gasdiffusie. Er werd ook te weinig rekening mee gehouden dat bijna alle gasdiffusie installaties overgaan op gascentrifuge daar dit een besparing is van 95% energieverbruik voor dezelfde hoeveelheid SWU. Door dit alles twijfel ik heel erg aan de conclusies. Het WNA heeft ook aangegeven dat de hypotheses over het energiegebruik bij bouw en afbraak niet in overeenstemming is met de metingen. Het verslag van het Öko-instituut heb ik nog niet gelezen daar ik niet direct een engelstalig origineel kan vinden. De reden dat geen enkele nucleair geleerde zich daarmee bezighoudt is ook vrij eenvoudig, de energiehoeveelheden waarover gesproken wordt bij opwekking zijn zo gigantisch dat niemand eraan twijfelt...Om een fusiegeleerde te citeren, ik heb betere dingen te doen dan een zaak onderzoeken die ik reeds weet.

Nog eens de cijfers waarover ik beschik zijn afkomstig van het EEA, ik heb geen idee waarom uw en mijn cijfers niet overeenkomen. Een andere manier van bereken ofzo...Het is een feit dat deze gegevens bestaan, dus daar moet u mij niet op aanvallen. Bepaalde (niet nucleaire) geleerden gebruiken die cijfers trouwens ook om aan te klagen wat voor budgetten gaan naar kool, gas en olie.

En ik zou niet beginnen over concurrentievervalsing, zonder groene stroom certificaten zou er niet zoveel geïnvesteerd worden in hernieuwbare energie. De marktprijs is daar nu eenmaal niet stabiel genoeg voor.

 
Op 21 augustus, 2007, zegt Blogger Els Keytsman:

@ STG

Tiens, nooit gedacht dat een eenvoudige formule zo slecht begrepen kon worden. Als het dak van de Colruyt in Ninove instort, is dat verschrikkelijk slecht nieuws voor de consumenten en personeelsleden die daardoor getroffen worden. De stofwolk die over Ninove drijft, heeft echter niet dezelfde nefaste gevolgen als pakweg een radioactieve wolk die vrijkomt bij het instorten van de kerncentrale van Doel. Of, het tijdelijk sluiten van die winkel als gevolg van het instorten van het dak heeft niet dezelfde economische gevolgen als het 1 dag, 1 week, moeten stilleggen van een kerncentrale.

Goed om weten ook dat koeltorens geen belangrijke onderdelen zijn van kerncentrales. Ik ben volledig door jouw sussende uitleg gerustgesteld (niet dus).

Graag concrete gegevens van de studie van het EEA waar jij naar refereert, want zo discussiëren is niet ernstig meer.

Wat betreft het WNA, Storm Van Leeuwen heeft hun kritiek weerlegd. Ik citeer Van Leeuwen: "In 2003 we added a Rebuttal to our site. This document refutes criticism that was placed on the web by the nuclear industry, the World Nuclear Association, WNA, in an attempt to discredit the conclusions reached in an earlier version of this website. Every point of criticism is completely refuted with facts and calculations, all based on publications of the industry itself. It is unpleasant to note that some of the criticism was based on apparently deliberate misquotation of our text. The criticism of WNA has been updated several times since its first appearance on the web.

En het was te denken dat de groenestroomcertificaten gingen gelijkgesteld worden met concurrentievervalsing. Nogmaals, de nucleaire sector vangt véél meer, bovendien kan je het systeem van groenestroomcertificaten onmogelijk gelijkstellen met rechtstreekse subsidies (die marktverstoren kunnen werken, of integendeel marktfalen kunnen rechttrekken).

Bovendien krijgen sommige hernieuwbare energiebronnen certificaten terwijl ze allesbehalve duurzaam zijn. Of vind jij het logisch om groenestroomcertificaten toe te kennen aan een aftandse kolencentrale waarin Canadese pellets opgestookt worden met een rendement van 30%? Drie keer raden wie van deze regeling geniet. Juist: Electrabel.

Ik stel vast dat wereldwijd zonne- en windstroom boomt en dat de landen die kiezen voor een ecologische politiek, ons ook economisch gewoon voorbijsteken. Aan ons om te kiezen voor economische, schone en veilige vormen van energieopwekking, en er de vruchten van te plukken, of deze innovatieve energietrein te missen. Ik weet wat kiezen.

 
Op 21 augustus, 2007, zegt Blogger STG:

Mevrouw Keystman,

Er is slechts 1 soort kerncentrale in de gehele wereld die zo een ongeval als hetgene jij vertelt kan produceren. En die centrale was Tsjernobyl. Verder weet ik ook van mensen die veel ouder zijn dan u en mij en aan de wieg van nucleaire technologie zaten, dat Tsjernobyl niet de volledige goedkeuring van het IAEA had. Om iemand van AREVA te citeren "That plant was build to explode!", en door het combineren van verschillende zaken uit de reactorfysica is het ook logisch te verstaan waarom dat mogelijk was. Verder zijn de RBMK's gebouwd zonder het uitvoeren van belangrijke aanbevelingen van het IAEA. Dat u die centrales wilt sluiten, volledig akkoord! Maar een GEVAARLIJK radioactieve stofwolk die ontsnapt uit een containment building is zo goed als onmogelijk daar die gebouwen tegen een grote druk bestand zijn en lekdicht ontworpen zijn, en sta mij toe hier niet in te gaan op de technische details.

De koeltorens zijn enkel nodig om het tertiaire water wat voor te koelen voordat het in de rivier geloosd wordt. Dit tertair water is steeds ongecontamineerd. Het debiet van de Schelde of de Maas is groot genoeg om tijdelijk (tot shutdown) water van hogere temperatuur op te vangen. De enige die hier problemen mee heeft is de operator daar deze een extraatje zal moeten betalen voor een overmaat aan water op te pompen.

En excuseert u mij, maar voor zover ik weet ben ik nog niet beginnen schelden! Dus gelieve niet te twijfelen aan mijn wiskundige kennis! De kans dat een incident voorkomt zoals beschreven door mij is enkele grootorden groten dan de kans dat er iets misgaat met een kerncentrale. De kost is ook enkele grootorden kleiner. En een kerncentrale ligt wel meer een dag stil, namelijk ieder jaar voor een goed onderhoud en nazicht. Ik wil wel eens weten of de Colruyt om de zoveel tijd de structurele integriteit van z'n dak gaat controleren.

En in de gehele technische discussie staat de fysica aan mijn kant. Omdat de Russen een goedkope wapensplutonium-producerende reactor wouden, kernenergie als onveilig afdoen gaat niet op! Ik weet dat ik niets afweet van verzekeringen en plafonds en dergerlijke...waar ik uit deze discussie ook informatie over uithaal, maar ik zou eigenlijk graag eens weten hoe dat allemaal zat voor Tsjernobyl enzo...

De gegevens waarover ik beschik zijn: EEA, Energy Subsidies In The European Union: A Brief Overview, 2004. In tegenstelling tot de Storm-Van Leeuwen studies heb ik deze wel niet compleet zelf gelezen. Ik ken enkel de grafiek.

Enja ik ken Storm Van Leeuwen zijn uitleg ook, ik heb m'n documenten ook van zijn site gehaald. Naast het WNA heeft ook Prof. Dr. Ir. Jan Leen Kloostermans en bepaalde van mijn proffen zijn argumenten weerlegt. En je kan zo een eeuwige discussie starten tussen diegene die je gelooft. Het enige verschil tussen u en mij ligt in het feit dat ik de termen die Van Leeuwen gebruikt goed ken. Ik speel onder andere ook soms advocaat van de duivel tegen m'n proffen en mensen van de industrie waarmee ik geconfronteerd wordt om zo een beter inzicht te krijgen in de argumenten. Daarom ook dat ik deze discussie interessant blijf vinden. Naast Storm-Van Leeuwen zijn er ook nog wetenschappers die inspelen op non-proliferatie zoals André Gsponer, maar iedereen met een deftige opleiding in non-proliferatie lacht zijn artikel over ITER weg. In beide Van Leeuwen en Gsponer hun artikels zijn er goede argumenten in terug te vinden waar ik ook wel op wil doorwerken enzo, maar het overgrootte deel houdt weinig steek.

En uit mijn cijfers blijkt het anders dat de nucleaire industrie meer krijgt...En het nadeel van die groene stroomcertificaten is inderdaad het feit dat bepaalde minder duurzame (tot zelfs sterk vervuilende) hernieuwbare energiebronnen ook subsidies krijgen. En het voorbeeld van Electrabel noem ik nu niet echt het meest erge. En staar u niet blind op rendementen...Ook daar zitten fysische grenzen op.

De zonnecelsector boomt inderdaad, het duale gebruik ervan heb ik reeds de hemel in geprezen. En vanaf dat ik me een huis kan aanschaffen zal ik het dak dan ook veranderen naar zo een duaal gebruik. Maar de zonnecelsector wordt voor de moment deels geremd, daar de Si-metallurgie fabrieken niet kunnen volgen op de vraag. China zal waarschijnlijk op deze vraag inspelen, met alle gevolgen voor het milieu. Verder zijn windturbines en zonnecellen niet genoeg beschikbaar (buiten op de zuidpool, wat een fantastisch project is...ik kan niet wachten om die basis in Brussel eens op te zoeken) om een net op te laten functioneren zonder gigantische back-up voorzieningen, die Electrabel (en dan niet met kerncentrales) op de dag van vandaag voorziet! Ik ben ook niet tegen alle andere vormen van energie, ik hou veel meer rekening met diens grenzen. En het is goed dat die boomt, want ons olie en gas (naast brandstof ook een grondstof!!!) is bijna op. Spijtig genoeg bieden ook zij geen alternatief voor benzine enzo. Met HTR technologie's uiterst hoge temperatuur is het mogelijk benzine en oliederivaten te maken van biomassa enzovoort. Veel alternatieve energiebronnen focussen zich teveel op het nu terwijl veel nucleair onderzoek zich focust op het nu en het later zodat we niet weer in een situatie zoals vandaag terechtkomen.

 
Op 22 augustus, 2007, zegt Blogger Els Keytsman:

@ STG

Ik twijfel op geen ogenblik aan gelijk welke kennis die je bezit, je hoeft je niet beledigd te voelen. Wat je uitspraak aan het adres van de eigenaars aan Colruyt betreft: daar ga ik niet op in.

Wat betreft Storm Van Leeuwen: maak jullie bevindingen openbaar, zodat gelijk wie ze kan bekijken en tegenargumenteren. En stel dat kerncentrales ineens het beste scoren inzake CO2-uitstoot: en dan? Dat verandert geen jota aan alle andere argumenten (veiligheid, ethische aspect, afval,...). Bovendien kunnen de kerncentrales nooit voor 90% CO2-reductie zorgen in ons land, evenmin voor 60% reductie wereldwijd (nodig om de ergste gevolgen van versterkt broeikaseffect tegen te gaan.

Tsjernobyl werd vlak voor hij ontploft nog door de internationale nucleaire veiligheidsinstanties nog als veilig bestempeld. Toch gebeurde het 'ondenkbare'. Een kernramp zoals in Tsjernobyl, een kernsmelt, kon volgens de voorstanders van kernenergie ook nooit voorkomen. En na de ‘onmogelijke’ ramp in Tsjernobyl luidde het dat ‘onze’ centrales moderner en veiliger zijn dan die in het Oostblok. Ondertussen weten we dat dat verhaal ook niet klopt.
Volgens de Duitse Orde van Geneesheren bedraagt bij het langer laten draaien van de bestaande kerncentrales (met een levensduur van 30 jaren bv), de kans op een “super GAU” of ongevallen van de ernstigste soort zoals Tsjernobyl, 2%.

Komt er ooit een "inherent veilige kernreactor"? Nope, deze bestaat vandaag enkel op papier. Het principe is er op gebaseerd dat bij problemen, zoals een onderbreking van het koelcircuit, het kernsplijtingsproces automatisch stilvalt, waardoor er geen kernsmelt kan optreden. Wel, in het allerbeste geval duurt het nog tien jaar vooraleer een prototype ontworpen is, vervolgens nog eens tien jaar vooraleer een certificeerbaar reactortype tot stand komt, en dan nog eens tien jaar voor de eerste commerciële reactor van dit type wordt aangesloten op het stroomnet wordt aangesloten. Dus, als die inherent veilige reactor toch ooit zou kunnen worden gebouwd, dan kan het eerste exemplaar pas binnen 30 jaar operationeel zijn. Wel, die tijd hébben we gewoonweg niet. Er rest ons nog 10 à 15 jaar de tijd om nu alle maatregelen in gang te zetten om het versterkt broeikaseffect zoveel mogelijk tegen te gaan, de gevolgen van de peak oil op te vangen, en energietransitie in gang te zetten. En ondertussen zijn tijdens die 30 jaar de huidige veiligheidsproblemen ook niet van de baan.

Het is onjuist te stellen dat de koelcapaciteit (het gaat in deze hele discussie niet alleen om contaminatie) geen problemen stelt. Bij hete zomers kwamen onze kerncentrales al eerder in de problemen. In Frankrijk loste men dit op door de normen inzake het lozen van warm water in de rivieren... dan maar los te laten en te versoepelen. Tja, zo kan ik het ook.

En ik moet net als jou elke dag weer vaststellen dat vandaag op dit moment wind- en zonnestroom de totale behoefte niet kan dekken. Dat heeft een hele goede reden: het totale gebrek aan toekomstvisie over het energiebeleid en het onstellende gebrek aan politieke wil om de energietransitie door te voeren.

We hebben kernenergie helemaal niet nodig. Vandaag staat al genoeg vervangcapaciteit in de steigers om de sluiting van de oudste kerncentrales op te vangen. En technisch is het perfect mogelijk om de energietransitie door te voeren. Maar hiervoor is een volgehouden politiek nodig van 1/ energiebesparing en 2/ energie-efficiëntie en 3/ energievernieuwing. Energiebesparing en energie-efficiëntie kunnen op middellange termijn zorgen voor 40% van de behoefte, de rest kan dan worden ingevuld met een breed scale aan hernieuwbare en duurzame energiebronnen.

Men moet hiervoor uiteraard zeker wat stroom betreft drastisch investeren in het energienetwerk (dat toch aan het verouderen is en investeringen nodig heeft). In de toekomst zal het energienetwerk er uit zien als het Internet: een aaneenschakeling van vele kleinere centrales, en grotere wind- en zonnefarms. Consumenten van energie zullen in de toekomst 'prosumers' worden: consument én producent tegelijk. Veel zal individueel worden opgewekt, zowel stroom als warmte.

Omschakeling van wisselstroom naar gelijkstroom maakt rendabel vervoer over grote afstanden mogelijk. Dan kan gerust zonnestroom worden ingevoerd vanuit het zonnige Spanje (of: zie de NorNedkabel).

Een recente studie van de Oxford University toont aan dat klimaatvriendelijke technologie als PV-panelen maar ook en vooral micro-WKK (voor individuele huizen) tegen 2050 maar liefst voor 81% van de warmtevraag kan voldoen, en alle elektriciteit leveren. Huizen zouden zelfs nettoproducenten worden. In Nederland loopt dan weer een grootschalige praktijktest van micro-WKK in woonhuizen, en volgens de resultaten ervan kunnen tegen 2020 maar liefst 1,6 miljoen micro-WKK-toestellen in Nederlandse huizen aan de muur hangen. 'Aansturing van Thuiscentrales op afstand' of een netwerk van aan elkaar gelinkte Thuiscentrales die op afstand regelbaar zijn vormen er een ‘virtual power plant‘.

Het Ampèrerapport geeft als bovengrens voor het technisch realiseerbare PV-potentieel in België 20 TWh per jaar, of 24,7% van het verbruik in 2003. Het potentieel voor windstroom in ons land wordt geschat op 1.200 tot 2.000 GWh per jaar, om nog maar te zwijgen van het immense potentieel dicht en ver in zee. In België werd tot vandaag slechts 10% van het poteniteel op land gerealiseerd, en 0% van het potentieel op zee. En in het buitenland installeert men nu al concrete onderwaterturbineparken (zie de logjes hierover op mijn blog).

Kortom: de mogelijkheden zijn eindeloos, veel is nu al technisch realiseerbaar en commercialiseerbaar. Wind, zon, waterkracht en biomassa vullen elkaar trouwens perfect aan. Zie hiervoor Het klimaatboek dat ik samen schreef met Peter Tom Jones: het staat bol van alle mogelijkheden, die in het buitenland volop worden benut. Hierin investeren levert bovendien duizenden kwaliteisvolle jobs op. Maar zolang in de verouderde, onveilige, dure en eindige nucleaire technologie van de vorige eeuw geld wordt gepompt, maken de alternatieven te weinig kans om zich op grote schaal te ontwikkelen.

Tot slot. Als econome ga ik ook met gelijk welke ingenieur ook geen enkele gedetailleerde technische discussie aan. Het energiedebat is een politiek-maatschappelijk debat waarbij economische, ecologische, ethische, geopolitieke en democratische argumenten meespelen. Leg alles samen, en de oplossing is duidelijk: landen die wel een toekomstvisie inzake energie hebben, bereiden al langer dan vandaag de weg voor. Jammer dat wat zo vaak in de praktijk wordt aangetoond elders, hier bij ons niet kan. Als ecologist en politica kan ik daar met mijn hoofd echt niet bij.

 
Op 22 augustus, 2007, zegt Blogger STG:

De bevindingen van Prof.Dr.Ir Kloostermans staan online en zijn inkijkbaar. En in België kan kernenergie inderdaad niet meer zorgen voor een reductie van de uitstoot, we draaien voor 60% op nucleair! Maar daar het constante verbruik aan het stijgen is, zou het wel verstandig zijn om nog een kerncentrale bij te bouwen...kerncentrales zijn namelijk enkel goed bij constante belasting, voor meer variabele belastingen gebruikt men beter een CCGT-centrale (op biogas bijvoorbeeld) gecombineerd met hernieuwbare energiebronnen. Dit gaat inderdaad uit van de gecentraliseerde visie van vermogentransport. Over decentralisatie van het net heb ik enkel kennis via wiki, maar daar deze niet al te betrouwbaar is ga ik betere bronnen opzoeken.

Dat in België (en andere landen) meer inspanningen gedaan moeten worden ga ik ook allesbehalve ontkennen. Er moet dringend gestopt worden met het grootte gebruik van olie en gas, daar dit belangrijke grondstoffen zijn voor andere producten. Het beeld van de WKK past hier ook niet in, WKK's draaien meestal op aardgas wat ook allesbehalve goed is op vlak van duurzaamheid. En ik heb reeds aangehaald dat energie-efficiëntie ook vechten is tegen fysische grenzen. Energiebesparingen zijn goed, maar meestal ligt de besparing enkel bij de eindgebruiker en is er extra energie nodig in het productieprocess. En ik heb reeds argumenten genoeg aangehaald waarom het kernafval niet zo een groot probleem is dat iedereen er van maakt.

Ik vind voor de moment het artikel over de tekortkomingen en aanbevelingen van het IAEA niet meer terug, dus ik kan er ook niet naar verwijzen voor de moment. Maar de mensen die ik ken binnen de industrie hebben die centrale nooit veilig genoemd, integendeel. Verder wil ik er ook op wijzen dat Tsjernobyl geen kernsmelt was, maar een stoomdrukexplosie. Bij die explosie kwam de oververhitte grafietmoderator vrij aan de lucht en ontbrande. Dit resulteerde in de gevaarlijke radioactieve wolk, daar de verbrandingsgassen vol zaten met deeltjes uit de nucleaire brandstof. TMI was een kernsmelt, veroorzaakt door een verlies van koeling in het primaire circuit. Dit verlies werd initieel onder controle gehouden, maar door een menselijke fout kwam het toch tot een kernsmelt, die volledig onder controle gebleven is. Hierdoor werden ook de menselijke invloeden op bepaalde veiligheidsmechanismen beperkt of werden er meerdere barrières (bijvoorbeeld de nood aan het voldaan zijn van bepaalde parameters) ingeplant om foute beslissingen te voorkomen. En sta mij toe te twijfelen aan de reactorkennis van de Duitse orde der GENEESHEREN.

De HTR technologie bestaat al en begint operationeel te komen. In China staat de HTR-10 waarop momenteel veiligheidsexperimenten worden uitgevoerd. En het is reeds experimenteel bevestigd dat een complete verwijdering van regelstaven (een verhoging van de reactiviteit), onmiddelijk aanleiding geeft tot het uitdoven van de reactie. China is trouwens van plan om in de nabije toekomst een geheel park van deze reactoren te bouwen. Het enigste probleem dat ik nog zie met dit type reactoren is de beperkte hoeveelheid aan heliumgas ter beschikking. Subkritische reactoren beantwoorden echter wel aan uw beschrijving, die zijn de reactoren die het nucleaire afval moeten kunnen verwerken.

Het energie debat is inderdaad politiek-maatschappelijk maar ook wetenschappelijk. 3 factoren die steeds voor problemen zorgen. Wetenschap is zelden voor interpretatie vatbaar, wat politiek meestal doet. En de maatschappij luistert naar de interpretaties van derden. Dat kernenergie allesbehalve gewild is door de maatschappij ga ik ook niet ontkennen, maar de kennis van kernenergie bij de maatschappij is ook te gering om een goede conclusie te nemen. Deze redenering gaat op voor vele zaken waardoor ik me vaak vragen stel bij democratie en beslissingen van de meerderheid. Ikzelf deelde in het secundair vele meningen over straling, afval enzovoort. Ik was zelfs de meest anti-nucleaire uit mijn klas. De reden dat ik deze richting heb gekozen was fusie. Maar naarmate de kennis over nucleair gerichte zaken toeneemt, neemt mijn wantrouwen ook af.

Ik ben al lang van plan om naar één van de lezingen van Groen! of Peter Tom Jones te gaan, wanneer het over nucleair gaat. Maar ik heb voor de moment nog geen data gevonden. Wanneer dit plaatsheeft en ik niet in het buitenland ben, kan u mij verwachten.

 
Op 23 augustus, 2007, zegt Blogger Els Keytsman:

@ STG

Ik geef geen lezingen over kernenergie, ik ben integendeel bezig met heel concrete projecten om het concept klimaatneutraal ondernemen ingang te doen vinden in het bedrijfsleven en om mensen te doen overschakelen op meer duurzame patronen (zoals veranderen van stroomleverancier naar een groenestroomleverancier). Wie kiest voor ecologie, wint ook economisch, is steeds onze stelling. Als er een fijn project in jouw buurt plaatsvindt: je bent nu al van harte uitgenodigd.

Het beste is uiteraad WKK op biomassa, maar in de overgang naar hernieuwbare energiebronnen zal gas nog nodig zijn. De energietransitie is mogelijk, maar niet eenvoudig en vergt investeringen en tijd.

Die prof Kloostermans heeft zijn bevindingen erg goed weggestopt, want ze zijn met eenvoudige searches niet te vinden. Maar het is de kern van de zaak niet, en stel dat kerncentrales ineens wel CO2-vrij zouden zijn, dan blijven alle andere argumenten overeind. Ook die inzake veiligheid. En is de veiligheidskost van nucleair eigenlijk nog verantwoord ten aanzien van de baten?

Bij Tsjernobyl smolten de brandstofstaven weldegelijk, doordat de temperatuur opliep tot meer dan 2000 °C. De radioactieve wolk ontsnapte omdat het dak werd weggeblazen door ontsnappende stoom en leidingen scheurden onder de hele hoge druk. Wereldwijd zijn er trouwens nog 12 van deze Tsjernobyltype kerncentrales in gebruik. Los daarvan, wat door voorstanders steeds als onmogelijk werd benoemd, gebeurde in realiteit ineens wel. Ik ben een optimist, maar onrealistisch technologie-optimisme is gewoon gevaarlijk.

Uiteraard moet men zich beroepen op de wetenschap. Maar laat een politiek-maatschappelijke discussie niet over aan de ingenieurs alleen. Want dan krijg je discussies zoals hierboven.

Zoals over uraniumwinning. "Fouten" en "men doet zijn best". Wel, dat is niet genoeg. Of nu een Rus kanker krijgt of een Belg, het is en blijft onethisch. De uraniumexploitatie is nefast voor de lokale bevolking. Het gaat niet alleen om aborginals in Australië, ook andere kwetsbare bevolkingsgroepen als de Inuit in Canada, de Navajo-indianen in de Verenigde Staten en de Toearegs in Niger bezwijken onder de gevolgen van de inplanting van grote industriële uraniumsites. Ziektes, vruchtbaarheidsproblemen, genetische afwijkingen, sociale destabilisatie, om nog maar te zwijgen van de blootstelling aan vervuiling en de oversterfte.

Of het minimaliseren van het afvalprobleem: ook onethisch. De nucleaire sector heeft 50 jaar de tijd gehad op een oplossing te vinden, na 50 jaar beloftes en zwaar gesubsideerd overzoek is die er nog niet. Het is ethisch totaal onverantwoord om 6.800 generaties na ons op te zadelen met een onopgelost probleem van zeer gevaarlijk afval voor iets waar wij enkele decennia hebben van genoten. Keer eens 500 jaar terug in de tijd: Keizer Karel zat omzeggens nog op de pot - we begrijpen de teksten uit die tijd met moeite. Ga nog verder terug in de tijd: het geheim van de pyramidies in Egypte is nog steeds volledig ontrafeld, taal wordt al helemaal onbegrijpelijk of pas doorgrond na jarenlang onderzoek, en laat staan de we de zeden en gebruiken van toen volledig hebben kunnen doorgronden.

Er zijn zoveel argumenten die we in enkele reacties op dit logje niet volledig kunnen uitspitten. De studie 'kernenergie en maatschappelijk debat' van het viWTa raad ik je alvast van harte aan, evenals de verslagen van de Tsjernobylcommissie.

Als econome weet ik één ding: als kernenergie zou moeten concurreren op een echt vrijgemaakte markt, dan is het gewoon gedaan met deze vorm van energie: geen enkele onderneming wil hierin nog investeren, want het bedrijfsrisico is onverzekerbaar en de kost van het afvalprobleem zou elke winst meteen te niet doen.

 
Op 23 augustus, 2007, zegt Blogger STG:

WKK centrales zijn ook totaal nutteloos, daarmee los je nog niet genoeg op! Mijn ideale situatie (utopie) zie ik als een distributienet van waterstof dat zorgt voor zowel electricitiet, warmte, warm water en brandstof voor transport aan huis. Het grote probleem hierbij is echter de gevaren bij een waterstoflek, dat enkele grootorden erger is dan een gaslek. Een ander probleem is de productie van waterstof, met elektrolyse is net nog "rendabel" te noemen. Steam cracking is allesbehalve duurzaam. De Jood-Sulfur cyclus is een duurzaam alternatief, maar vereist gigantische hoeveelheid warmte...Nuja voor dat laatste zie ik een oplossing in V\HTR

Biomassa omzetten tot biogas (a.u.b . geen biodiesel, want dat is puren brol!) is initieel slim gezien, maar er kan nog zoveel meer mee gedaan worden. Zoals ik reeds aangaf raken onze olievoorraden op, biomassa kan omgezet worden in kerosine. Kerosine is namelijk één van de veiligere brandstoffen voor vliegtuigen. Ook productie van bepaalde oliederivaten voor kunststof of geneesmiddelen is mogelijk. Veel te veel hangt echter af van natuurlijke invloeden, waardoor ik (zeker met de omstuimigheden van de natuur de laatste tijd) het niet vertrouw om alles zo te laten afhangen van de natuur.

Nuja ik moet toegeven, ik heb dat stuk ook bij toeval gevonden. De site van prof. Kloosterman heeft af en toe iets weg van het IAEA, je moet je weg er kennen. Maar, rekening houdend met det verwaarloosbare CO2-uitstoot, heeft kernenergie door de vrij lage kost en grote beschikbaarheid van uranium, een veel groter voordeel dan een nadeel. En veiligheidstechnisch is er voor de duizendste keer geen probleem! Dat deze veiligheid veel kost en een bepaald bedrijfsrisico inhoudt, daar moet ik mee akkoord gaan. Want de veiligheid is enerzijds om de installatie te beschermen, maar hun uiteindelijke doel is om de bevolking te beschermen. Ook wanneer dit ten koste gaat van de installatie.

Dat Tsjernobyl een meltdown was, haalt u waarschijnlijk van wikipedia. Daar diezelfde zin daar te lezen valt.

ENS-glossary definieerd een Core Melt als:
"If the reactor core cooling fails, e.g. due to a major leakage in the reactor cooling circuit, and the emergency core cooling system fails simultaneously, the residual heat in the fuel created by the radioactive decay of the fission products heats up the reactor core - possibly until the fuel melts. During the meltdown, the core support structures also fail so that the whole molten mass drops into the lower hemispherical area of the reactor pressure vessel. It can be assumed that the heat released by the molten mass melts through the bottom of the reactor pressure vessel. The density of the containment is important for the extent of radioactive substances released to the environment in the case of such a core meltdown accident."

Verder staat in de NEA publicatie over Tsjernobyl:

"At about this time, the operators reduced the flow of feedwater,
presumably to maintain the steam pressure. Simultaneously, the pumps that
were powered by the slowing turbine were providing less cooling water to the
reactor. The loss of cooling water exaggerated the unstable condition of the
reactor by increasing steam production in the cooling channels (positive void
coefficient), and the operators could not prevent an overwhelming power surge,
estimated to be 100 times the nominal power output.
The sudden increase in heat production ruptured part of the fuel and small
hot fuel particles, reacting with water, caused a steam explosion, which
destroyed the reactor core. A second explosion added to the destruction two to
three seconds later."

Dit geeft duidelijk aan dat Tsjernobyl, ondanks populair geloof geen meltdown was. En ik heb alle straffere zaken gehoord, zoals Tsjernobyl was zoals een atoomexplosie...Het was een stoomexplosie die de reactor opblies, gevolgd door brand. waarover men in hetezelfde artikel doorgaat over:

"The intense graphite fire was responsible for
the dispersion of radionuclides and fission fragments high into the atmosphere.
The emissions continued for about twenty days, but were much lower after the
tenth day when the graphite fire was finally extinguished."

En de uraniumexploitatie is niet minder erg dan de ijzer, kool, koper of eender welke andere exploitatie. Vele mijnen extraheren uranium als een bijproduct. Dat mensen overal ter wereld even belangrijk zijn, zal ik de laatste zijn om te ontkennen (socialist zijnde). Maar wij kunnen niet verantwoordelijk gehouden worden voor beslissingen genomen door bepaalde "mensonvriendelijke" regeringen, we kunnen hoogstens wat druk uitoefenen. Het verhaal van de Rus is verder nog erger daar de Russen steeds zullen doorgaan met de exploitatie van uranium, zolang het economisch rendabel is zal een groot deel tenminste niet in kernwapens belanden! Maar ik vind het vooral spijtig dat het uranium (dan vooral het verarmd uranium) niet ten volste gebruikt wordt, daarom dat ik voor de moment veel literatuur over breeders lees en ik daar een vrij groot voorstander van ben.

Ik minimaliseer het afvalprobleem allesbehalve, maar ik maak er niet zo'n ramp van dat er 6800 generaties mee opgescheept zitten. Het grote verschil met CO2 opslag is bijvoorbeeld dat je er na 6800 generaties van af bent! Die CO2 blijft daar zo goed als eeuwig aanwezig, en het ontsnappen ervan is vele grootorden meer waarschijnlijk dan bij kernafval door de hoge mobiliteit van CO2. Dit is reeds gebleken uit het experiment (de natuur), terwijl Oklo zijn nucleaire inventaris goed vasthoudt, zijn er in het verleden reeds ontsnappingen van gigantische hoeveelheden CO2 voorgekomen. Daarnaast zie ik dit afval ook als een grondstof/brandstof. Ook begint het afval slecht nu een probleem te vormen, of in andere termen: de berging wordt nu pas economisch logisch. De hoeveelheden en dan niet in ton, maar in m³ waarover we vroeger beschikten waren "verwaarloosbaar" (weliswaar tenopzichte van ander afvalstoffen). De primaire zorg is ook het laag radioactieve afval dat veel groter is in volume en voornamelijk uit de medische sector afkomstig is, en daar reeds vele levens heeft gered!

Ik heb de studie van het viwta in mijn bezit, spijtig genoeg heb ik de tijd nog niet gehad om deze in te kijken. En om eerlijk te zijn die ligt onderaan mijn berg papers over breeders en m'n 2000blz tellende SCALE cursus. En ik heb het bedrijfsrisico reeds toegegeven, maar een trend die ik tegenwoordig waarneem om dat deels te omzeilen is het gezamelijk investeren in gigantische productievermorgens (orde 1800Gwe).

En spijtig genoeg is een discussie over kernenergie een lange en moeilijke, één die meestal veel te kort en te simplistisch wordt afgeschilderd in de media (met mensen als Leterme en Verhofstad op kop). Ik ga mijn betoog hier dan ook eindigen, daar ik niet vermoed dat ik u ooit ga kunnen overtuigen met wetenschappelijke feiten om anders (daarom niet voor, maar neutraler) tenopzichte van kernenergie te kijken.

 
Op 23 augustus, 2007, zegt Blogger Els Keytsman:

STG,

Nergens beweer ik dat WKK de superoplossing is. De oplossing voor het energie- en klimaatprobleem bestaat in 1/ energiebesparing, 2/ energie-efficiëntie en 3/ energievernieuwing. WKK is deel van die oplossing. Het is tenanderen ook ongelooflijk oneconomisch om daar waar elektriciteit wordt geproduceerd, de vrijgekomen warmte niet te benutten. Met WKK gebeurt dat wél. WKK, zeker op biomassa, vormt dus deel van de oplossing.

Nogmaals, het energienetwerk van de toekomst zal lijken op Internet en bestaan uit een aaneenschakelijking van prosumers (consumenten die zelf ook producenten van energie zullen zijn) en grootschalige wind- en zonneparken.

Het is ook absoluut geen zaak van kernenergie tegenover CO2. Het is integendeel zaak om de komende generaties van nucleairvrije én CO2-neutrale energie te voorzien.

Nergens beweer dat steenkoolontginning of andere ontginning van grondstoffen wel aanvaardbaar zou zijn. Dat is het niet: voorbeelden genoeg van hoe mensen schandelijk afzien bij het ontginnen van grondstoffen.

Je geeft tot slot zelf heel aan wat het verschil is tussen ecologisten en socialisten of liberalen of christendemocraten. Ecologisme is een verhaal van verwevenheid, verbondenheid: alles wat wij doen en net niet doen heeft invloed op en verband met wat ergens anders gebeurt, of in de toekomst zal gebeuren.
Als een product in het buitenland wordt gemaakt in onhoudbare omstandigheden (kinderarbeid, milieuvernietiging,...), dan is het voor ecologisten absoluut onethisch hiervoor de ogen te sluiten. Zo gaat het niet op dat wij hier vrolijk verder blijven rondrijden in wagens op biodiesel als hiervoor het Amazonewoud moet voor verdwijnen.
We kunnen hier weldegelijk wel veel ondernemen, of het nu is als individuele consument of als overheid. Bijvoorbeeld in het geval van biodiesel zeer stringente criteria ontwikkelen en opleggen op vlak van milieu, sociale rechtvaardigheid en mensenrechten.

 

:: zelf reageren ::

:: start ::

trackback

Een koppeling maken