Els Keytsman: Red de wereld, plant een boom

24 augustus 2009

Red de wereld, plant een boom

Nairobi, 24/aug/2009

De globale voedselproductie zal de komende 40 j moeten verdubbelen, willen we 9 miljard mensen voeden, horen we hier. Tegelijk dreigen ecosystemen in elkaar te klappen, en nog nooit waren er zoveel broeikasgassen in onze atmosfeer. De standaardoplossingen tegen klimaatverandering, armoede, verlies aan biodiversiteit voldoen duidelijk niet. In de tientallen presentaties van de verschillende wetenschappelijke onderzoeken wereldwijd, komt duidelijk dezelfde boodschap naar voren: agroforestry kan een oplossing bieden.

Deze bevindingen spreken de gangbare stelling tegen dat boeren en milieu niet samen gaan. Vaak krijg ik de opmerking dat agroforestry niet zaligmakend is. Er wordt dan verwezen naar onder meer de veeteelt in Brazilië. Een recent rapport van Greenpeace stelde dat heel delen van het Amazone gebied worden opgeofferd voor de veeteelt. Het zijn uiteraard niet dergelijke onduurzame praktijken die hier worden bedoeld.

Niet alleen ICRAF, maar ook UNEP, het UN milieuagentschap, promoten een globale aanpak van agroforestry. Als het klimaatprobleem voor een groot stuk in de landbouwsector ligt, moeten we er ook de oplossingen zoeken. Daarom spreekt niet zomaar spreekt de voorzitter van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) dr. Rajendra K. Pachauri, dit congres toe.
Hoewel de berekeningsmethoden om te bepalen hoeveel koolstof boeren exact uit de atmosfeer halen, nog niet op punt staan, blijkt uit vele onderzoeksprojecten dat multifunctionele duurzame landbouw een goedkoop en efficiënt middel kan zijn. Een UNEP rapport stelt dat de landbouwsector op die manier tegen 2030 klimaatneutraal kan worden gemaakt tegen 2030 terwijl voldoende voedsel wordt geproduceerd voor 9 miljard mensen tegen 2050. Het IPCC schat minstens een miljard hectare landbouwgrond in ontwikkelingslanden geschikt is om er agroforestryprojecten te realiseren.

Wanneer boeren bomen planten, dan is dat om verschillende redenen. Soms worden ze geplant voor hun vruchten. Soms dienen ze als brandstof. Soms beschermen ze andere teelten tegen de wind of tegen erosie. Anderen bakenen goed de kavels af. Vaak gaat het om schaduwbomen.
Maar in elk geval zorgen miljoenen bomen er voor dat CO2 in de bodem blijft en zijn ze de habitat voor veel diersoorten. Ze zorgen voor een beter luchtkwaliteit. Door de juiste inheemse bomen te planten, wordt de bodem vruchtbaarder, en meerdere teelten op één kavel betekenen ook extra inkomsten.
Kiezen voor duurzame landbouwtechnieken heeft bovendien nog andere voordelen: het maakt landbouwgemeenschappen sterker, de economie van een land wordt gezonder, de biodiversiteit wordt behouden. Een rapport van ICRAF, het World Agroforestry Centre, toont dat wanneer boeren bomen planten, ontbossing wordt tegengegaan en dat kleine producten er economisch voordeel kunnen uithalen.

Tony Simons, deputy directeur-generaal van ICRAF stelt: "If planted systematically on farms, trees could improve the resiliency of farmers by providing them with food and income. When crops and livestock fail, trees often withstand drought conditions and allow people to hold over until the next season." "The future of trees is on farms," besluit dan ook Dennis Garrity, directeur-generaal van ICRAF. "Growing the right tree in the right place on farms in sub-Saharan Africa has the potential to slow climate change, feed more people, and protect the environment."

Red de wereld, plant een boom: het klinkt vertrouwd.

Labels: agroforestry, klimaat, klimaatneutraal, Nairobi