Geseende Kerfees en 'n gelukkige nuwe jaar * Gëzuar Krishlindjet Vitin e Ri * I'D Miilad Said ous Sana Saida * Aba satho niw jari da'wisida bon * Shenoraavor Nor Dari yev Soorp Janunt * Wi e winsi i wan bun nyun yali * Selamat Hari Natal dan Tahun Baru * Shuvo Baro Din - Shuvo Nabo Barsho * Chestita Koleda i Shtastliva Nova Godina * Seng Dan Fai Lok, Sang Nian Fai Lok * Sretan Bozic * Glædelig Jul og godt nytår * Fröhliche Weihnachten und ein glückliches Neues Jahr * Colo sana wintom tiebeen * Merry Christmas & Happy New Year * Hyvää Joulua or Hauskaa Joulua - Onnellista uutta vuotta * Joyeux Noël et Bonne Année * Kala Christougenna Ki'eftihismenos O Kenourios Chronos * Avyaitete ahi ko Tupa ray arape qyrai Yy Kapyryin rira * Natal ni shub kaamnao & Saal Mubarak * Mele Kalikimaka & Hauoli Makahiki Hou * Mo'adim Lesimkha. Shanah Tova * Shubh Naya Baras ** Gelukkig Nieuwjaar ** Kellemes karácsonyi ünnepeket és Boldog újévet * Selamat Hari Natal lan Selamat Tahun Baru * Idah Saidan Wa Sanah Jadidah * Nollaig Shona Dhuit * Buon Natale e Felice Anno Nuovo * Shinnen omedeto. Kurisumasu Omedeto * Sugeng Natal lan warsa enggal * Sung Tan Chuk Ha * Pax hominibus bonae voluntatis * Milad Saeed wa Sanaa Mubarakah * Srekan Bozik I Nova Godina * Kung His Hsin Nien bing Chu Shen Tan * Bon Pasco i Feliz Aña Nobo * Wesolych Swiat i Szczesliwego Nowego Roku * Boas Festas e um feliz Ano Novo * Nave sal di mubaraka * Craciun fericit si un An Nou fericit * Pozdrevlyayu s prazdnikom Rozhdestva i s Novim Godom * Nuan wan suti jai o * Sretan Bozic. Vesela Nova Godine * Vesele Vianoce a stastny novy rok * Feliz Navidad y Próspero Año Nuevo * Wan switi kresneti nanga wan bun nyun yari * Wilujeng Natal Sareng Warsa Enggal * ºKrismas Njema Na Heri Za Mwaka Mpyaº * God Jul och Gott Nytt År * Ia ora i te Noere e ia ora na i te matahiti 'api * Suksan Wan Christmas lae Sawadee * Pee Mai * Noeliniz Ve Yeni Yiliniz Kutlu Olsun * Naya Saal Mubarak Ho * Chuc Mung Giang Sinh - Chuc Mung Tan Nien * Nadolig LLawen a Blwyddyn Newydd Dda * Sinifesela Ukhisimusi Omuhle Nonyaka Omusha Onempumelelo
Sommige boeken kwamen eerder uit dan in 2009, en één klepper heb ik nog niet volledig uit. Maar toch is dit mijn favoriet leesvoer voor 2009:
"Mikæl Blomkvist was van mening dat het de taak van de financieel verslaggevers was om de financiële boys, die rentecrisissen creëerden en in de wirwar van waanzinnige internetbedrijven speculeerden met het kapitaal van kleine spaarders, te screenen en bekend te maken. Hij vond dat de journalistieke opdracht eigenlijk was om de captains of industry met dezelde ombarmhartige ijver te screenen als waarmee politiek verslaggevers de kleinste misstappen van ministers en parlementsleden op de voet volgen. Het zou nooit bij een politiek verslaggever opkomen om een partijleiders op een voetstuk te plaatsen en Mikæl kon absoluut niet begrijpen waarom zoveel financieel verslaggevers die middelmatige financiële snotneuzen bij de belangrijkste landelijke media behandelden alsof het rocksterren waren."
"In de winkel kreeg Désirée altijd alles te horen wat er gebeurde. 'Jood, val dood!', waarbij niet die kreet het ergste was, maar het feit dat niemand zich eraan stoorde; ze vernam het verhaal van de Duitse vluchteling die, omdat je niet aan hem zag dat hij een jood was, in een winkel werd gefeliciteerd met het feit dat er in zijn land eindelijk opgeruimd en orde geschapen werd; of het verhaal van de advocaat die voor de rechtbank betoogde dat op de muur van de synagoge in Bern gekladde leus 'Jood, verrek!' niets te maken had met antisemitisme, maar alleen een door de grondwet beschermde politieke meningsuiting was, en die zich daarbij nog op een oordeel van het hoogste gerechtshof kon beroepen ook."
"De stoet werd gadegeslagen door sceptische zwarten op de stoep. De afstand tussen die ernstige indianen en de negers die maar zo'n beetje stonden te grijnzen, kon niet groter zijn. Wat stonden ze anders tegenover de grond! De indianen die hier betoogden voor het behoud van hun heilige grond, de negers die hem juist associeerden met de gedwongen arbeid van hun voorouders, en er zich radicaal hadden van afgekeerd. Sarah vroeg me de winkelwagen te duwen en ging een vestiging van Hooters in om daar A4'tjes uit de delen aan de grinnikende mannen. Ik kon bijna niet staan in de stroom, werd voortgestuwd door de druk van achteren en liep nu achter een winkelwagen in een stoet van indianen en andersglobalisten naar het gerechtshof waar een uitspraak werd aangevochten. Nooit zag je eens gewone, verstandige mensen op zulke bijeenkomsten, altijd waren het de halve zolen met een ring door de neus, die met hun dumpuniformen en het doffe rijm van hun slogans vooral uitdrukking gaven aan het begrip stagnatie."
"Je laat het klinken alsof we eigenlijk een goede daad doen door onze arme boeren hiernaartoe te slepen. Ik denk dat we gewoon in de voetsporen van de imperialisten treden. De duimschroeven van de koloniën zijn aangedraaid, de winstoverdracht is voor ons. Nieuwe markten voor onze goederen, een manier om het kapitalisme standvastiger te maken. Dat is de waarheid achter alle mooie woorden, Ya Ru. Ik weet dat we een nieuwe ministerie van Financiën voor Mozambique hebben laten bouwen. Wij noemen het een geschenk, maar ik noem het smeergeld. Ik heb ook gehoord dat de Chinese voormannen de inheemse arbeiders hebben geslagen toen ze niet hard genoeg werkten. Natuurlijk is dat in de doofpot gestopt. Maar ik schaam me als ik dat soort dingen hoor. En het maakt me bang. Langzamerhand omcirkelen we land na land in Afrika om onze eigen ontwikkeling te bevoordelen. Ik geloof je niet, Ya Ru."
"Pelletier vond Vanessa wel leuk en ze zagen elkaar een aantal keren. Ze was jong en lang, en ze had een rechte neus, als een Griekse, en een felle, arrogante blik. Haar minachting voor de cultuur, met name voor boeken, had iets schoolmeisjesachtig, een mengeling van naïviteit en raffinement, iets met zo'n sterke concentratie van onverdorvenheid, volgens Pelletier, dat Vanessa zich de luxe kon permitteren de grootste onzin uit te kramen zonder dat iemand het in de gaten had. Op een avond, nadat ze gevrijd hadden, stond Pelletier naakt op enz ocht tussen zijn boeken naar een roman van Archimboldi. Na even te hebben getwijfeld, koos hij voor Het leren masker, met het idee dat Vanessa dit boek, met een beetje geluk, kon lezen als een griezelroman, dat ze zich aangetrokken zou voelen door de onheilspellende kant ervan. Aanvankelijk was ze verbaasd over het cadeau en daarna ontroerd, want ze was gewend dat haar klanten haar kleren, schoenen of lingerie gaven. Eerlijk gezegd was ze heel blij met het boek, vooral toen Pelletier haar uitlegde wie Achimboldi was en welke rol hij in zijn leven speelde. 'Het is net alsof je iets van jezelf gegeven hebt', zei Vanessa".
Ten onder te boven. Catastrofe, creativiteit en de vernieuwing van de beschaving van Thomas Homer-Dixon, uitgegeven door EPO.
"Een alternatieve theorie zou onderkennen dat de economie nauw met de natuur en haar energiestromen verbonden is. (...) Een alternatieve visie zou ook moeten onderkennen dat er voor enkele van de meest waardevolle zaken die de natuur ons schenkt -zoals biodiversiteit, een mild klimaat- geen geschikte substituten zijn. Omdat we deze zaken wanneer ze er niet meer zijn niet met iets anders kunnen vervangen, zullen we manieren moeten bedenken om ze een explicitiete economische waarde te geven, zodat mensen economisch geprikkeld worden om ze te beschermen. Als we erin slagen een dergelijke alternatieve visie gedetailleerd uit te werken, zal deze ertoe bijdragen dat steeds meer mensen inzien dat de gevestigde economische wetenschap geen onaantastbare waarheid verkondigt, maar eerder een buitengewoon taaie ideologie is - een cocktail van wetenschappelijke bevindingen, analytische acrobatiek, waardeoordelen en zelfvoldaanheid."
"Zoals iedere serieuze vegeterariër je kan vertellen, mag je de invloed die jouw voedselkeuzes op het eetgedrag van anderen hebben niet onderschatten. De koepelorganisatie van alle restaurants in Amerika, de National Restaurant Association, heeft al zijn leden geadviseerd om ten minste één vegetarisch voorgerecht op zijn kaart te zetten. Waarom? Heel simpel: uit eigen onderzoek is gebleken dat bij meer dan een derde van de restaurants de vraag naar vegetarische gerechten is gestegen. Een toonaangevend vakblad, Nation's Restaurant News, adviseert restaurants om vegetarische of veganistische gerechten op de kaart op te nemen. Vegetarische gerechten zijn niet alleen goedkoper (...) ze voorkomen ook een veto. Als zich een veganist in een gezelschap bevindt, geeft die persoon de doorslag bij de keuze van een restaurant."
"Er zal weinig twijfel aan betaan dat in het jaar 1929 het economisch leven -om een befaamde cliché-uitdrukking anderzins te gebruiken- fundamenteel ongezond was. Dit is een omstandigheid van het allergrootste belang. Er waren vele kwalen in dit economisch leven, maar vijf zwakke plekken schijnen met name in nauw verband te hebben gestaan met de latere ramp. Het waren:
1. De slechte verdeling van het inkomen.(...) Deze hoogst ongelijkmatige inkomensspreiding betekende dat de conjunctuur afhankelijk was van een hoog investeringspeil of van een peil van consumptieve uitgaven voor luxe of een combinatie van de twee. De rijken kunnen geen hoeveelheid brood kopen die in dezelfde verhouding tot hun inkomen staat, zoals het geval is bij een gezin dat aan de rand van het bestaansminimum leeft.(...) Zowel de investeringen als de luxegoederen zijn door hun aard onvermijdelijk onderhevig aan grilliger invloeden en grotere schommelingen dan de uitgaven voor voedsel en huur van de arbeider met een inkomen van 25 dollar. Men mag derhalve aannemen dat de uitgaven en de investeringen in de hoogste inkomensgroep uiterst vatbaar waren voor het verpletterende nieuws van de effectenbeurs in oktober 1929.
2. De slechte ondernemingsstructuur (...) 3. De slechte organisatie van het bankwezen (...) 4. De twijfelachtige toestand van de betalingsbalans. (...)
5. Het gebrek aan economisch begrip. Het lijkt min of meer ongepast mensen in een bepaalde tijd als opvallend stompzinnig te beschouwen.(...) Toch is het zeker dat de economen en zij die aan het einde van de jaren twintig en in het begin van de jaren dertig economische adviezen gaven, een unicum waren. In de maanden en jaren na de krash op de efectenbeurs steunde het overgrote deel van de als fatsoenlijk bekendstaande economische adviseurs maatregelen, die de zaak alleen maar konden verslechteren.
Terra Reversa. De transitie naar rechtvaardige duurzaamheid van Peter Tom Jones en Vicky De Meyere, uitgegeven door EPO.
"Alleen indien de economische prijsvorming duurzame keuzes beloont en onduurzame keuzes bestraft, kan men verwachten dat de transitie naar duurzame consumptie en productie mogelijk wordt. In de praktijk stellen we vast dat er van die kosteninternalisering nog niet veel terechtkomt. De politieke barrières blijven hun tol eisen. Toch groeit geleidelijk het draagvlak voor een vergroening van het belastingstelsel."
The Skeptical Economist. Revealing the Ethics Inside Economics van Jonathan Aldred, uitgegeven door Earthscan.
"Suppose a company dumps toxic waste on a marsh, claiming it 'cannot afford' to dispose the waste safely. Many economists regard this action as unfortunate, although predictable and understandable if safe disposal is so costly that the firm would go bankrupt (it could not sell its product at the price it would be forced to charge). But they should not be satisfied with this self-interested explanation for the action, because it leaves unanswered the crucial question of why profit, or avoiding bankruptcy, matters more to the company than dumping toxic waste on the marsh. The answer is not self-evident, as a comparison reveals: 'if a firm facing bankruptcy hired gangsters to kill the managers of a competitor, few economists would show the same attitude towards an explanation in terms of economic pressures'. So hidden value judgements determine what counts as an acceptable explanation. Self-interest can trump moral scruples when it comes to dumping toxic waste, but not killing competitors. We may agree with this implicit moral scale - but it ought to be acknowledged. Economics here is not a science."
2009 in foto's: het jaar van de rustige nietsheid:
Fck fck fck
Op deze foto ziet u hoe de wereldleiders de klimaattop in Kopenhagen doen uitlopen op een mislukking. Volgens de enen is dat de schuld van China, volgens anderen nemen de VS en Europa hun verantwoordelijkheid niet op. Ik neig tot dat laatste kamp: een VS-onderdaan stoot 20 ton uit per jaar, een Chinees zo'n 6 ton, terwijl het bbp per Amerikaan 8 keer groter is dan het Chinese bbp per capita. Eén zaak is zeker: elke dag zien mensen nu al af van klimaatsverandering. De internationale gemeenschap doet... niets.
Gegoten lood
Op 27 december 2008 startte Israël de aanval op de Gazastrook, onder de noemer 'Cast lead'. De aanvallen duren tot 18 januari en maken heel wat burgerslachtoffers, van wie vele kinderen. Gaza ligt in puin: duizenden huizen, honderden scholen, verschillende ziekenhuizen: alles is kapot gebombardeerd. Een jaar later mogen de anderhalf miljoen Gazanen nog steeds niet de nodige bouwmaterialen invoeren voor de heropbouw. Meer dan 80% van de Palestijnse bevolking in de Gazastrook is momenteel afhankelijk van humanitaire hulp. Ondertussen doet de internationale gemeenschap... niets.
Enjoy poverty
Dit is eigenlijk een still uit de beklemmende docu 'Enjoy Poverty' van de Nederlandse kunstenaar Renzo Martens. Hij trok naar zwart Afrika. Om toch wat geld te verdienen, adviseert hij de Afrikanen om zoals de blanke hulpverleners, journalisten of humanitaire werkers te handelen, of zoals de fotografen: geen vrolijke huwelijksfoto's meer, wel foto's van ondervoede kinderen waarbij de ribben duidelijk zichtbaar zijn. Die brengen namelijk meer op. 'Enjoy your poverty' houdt hij dan ook voor, want veel gaat er toch niet veranderen. De internationale gemeenschap belooft immers vanalles, maar doet... niets.
Tentenkamp
Surrealistisch beeld, op het eerste gezicht: een vluchtelingenkamp in Brussel, maar helaas bittere realiteit. Vijf ngo's zetten het kamp op in Gaucheret Park, tussen de blinkende kantoren van Brussel Noord. 'Dagen en nachten gaan voorbij en tot op vandaag is er geen enkele garantie voor de opvang van mensen die dagelijks op straat staan', motiveren CIRÉ, Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Artsen Zonder Grenzen, Dokters van de Wereld en Caritas International hun actie. Ze doen dit bij gebrek aan concrete overheidsmaatregelen om asielzoekers op te vangen. De federale regering doet immers... niets.
Protest
Voila, da's tenminste een duidelijke protestslogan. In Aalst gaat het er niet zo goed aan toe, alvast niet op beleidsvlak. De leden van het schepencollege rollen niet niet vechtend over de Grote Markt. Het tekort in het Aalsters budget blijft groeien. Brandweerpersoneel is zo boos dat grimmige acties voor de gemeenteraad volgen. Aalst staat op één na laatste in de ranking over de tevredenheid van de burger over het beleid van de burgemeester. Ondertussen doet de burgemeester, Ilse Uyttersprot... niets.
Dit jaar sprong voor mij Mad Men eruit: ik vind dit oprecht de beste serie ooit (en het is een regelrechte schande dat die niet op de Vlaamse kabel te zien is).
Mad Men is een dramaserie van de makers van The Sopranos over het meest prestigieuze reclamebureau van New York, in het begin van de sixties. De serie focust op de mysterieuze en extreem getalenteerde werknemer Donald Draper (Jon Hamm) en zijn problemen om zich staande te houden op een competitieve werkvloer maar ook privé. Ik ben vooral gefascineerd door het personage Peggy Olson (gespeeld door Elisabeth Moss): jong, naiëf en onervaren, maar wel getalenteerd. Helaas is ze een vrouw en wordt ze dus gereduceerd tot een paar benen en een decolleté. Gelukkig ziet het Draper veel talent in het lelijke eendje.
De serie toont ook de opkomst van het consumentisme, en laat zien hoe vrouwen de werkvloer innemen (en hoe moeilijk sommige mannen het daarmee hebben). Focus ligt op de reclamewereld, waar mannen voor een schandalig hoog loon slogans, affiches en campagnes bedenken, terwijl ongetrouwde vrouwen secretaresse mogen zijn. Er wordt gerookt, gedronken en vreemd gegaan dat het geen naam heeft.
Aan deze serie klopt gewoon alles: decors, kledij, muziek, personages, dialogen, verhaallijnen. En historisch verantwoord bovendien. Deze serie won ondertussen met gemak 3 Golden Globes en 31 andere prijzen, en telt reeds 55 nominaties. In België kwamen alvast series 1 en 2 uit, dus ik wacht vol spanning op reeks drie!
Dit jaar mocht ik mijn tanden zetten in de finale reeks van Battlestar Galactica. De remake van de reekst uit de jaren '70 lijkt in niets op het origineel. Het uitgangspunt bleef: enkele tienduizenden mensen die een aanval overleefden van de gemene Cylons zijn wanhopig zoek naar de planeet aarde. Maar de personages werden anders ingevuld. Zo bleek Starbuck tot afgrijzen van veel fans een vrouw. Baltar is nog steeds de menselijke verrader die de Cylons een handje hielp om het mensenras vrijwel geheel uit te roeien, maar in deze reeks zit zijn personage veel ingewikkelder in elkaar en blijkt hij eigenlijk tegen wil en dank samen te werken met de Cylons. En sommige cylons zien er uit als mensen (wat zeg ik, ze bloeden, ze zweten, ze eten en drinken, en hebben elk orgaan wat een normaal mens ook heeft, en sommigen zien eruit als langbenige supermodellen) en geloven in één God (in tegenstelling tot de mensheid dat vele goden aanbidt).
Religie, politiek en oorlog: ziedaar de thema's die aangesneden worden, doorspekt met spannende ruimtegevechten. De makers mixen spanning en actie met tragiek, filosofie en actuele vraagstukken. Mag je martelen om een vijand de nodige informatie te onfutselen? Is democratie wel een goed idee? Wat als de vijand zo erg op jou lijkt? Mag je verkiezingen vervalsen als je de winnaar niet ziet zitten? Mogen gemengde huwelijken?
Met Van vlees en bloed kregen we in 2009 van de VRT een mooi nieuwjaarscadeau. De serie gaat over slager André Vangenechten die leeft voor zijn beenhouwerij, en zijn familie. En over 100 gram salami. Plots keert verloren zoon Rudy na een jarenlange afwezigheid terug, en dit veroorzaakt een kettingreactie van gebeurtenissen die allerlei en grote geheimen blootlegt.
De topcast, met onder anderen Reinhilde Decleir als Moemoe, Sien Eggers als Liliane en Alice Reys als mevrouw Verspoor, speelt de pannen van het dak. De serie verbrak de kijkcijferrecords: de zesde aflevering haalde 1.994.264 kijkers en een marktaandeel van bijna 70% (maar diezelfde avond nog ingehaald door de finale van De Slimste Mens ter Wereld).
De DVD-box die in het najaar van 2009 werd uitgebracht, kon je eerst exclusief verkrijgen bij de beenhouwer. Pas daarna was de box te koop in de reguliere handel.
Ondertussen kunnen natuurliefhebbers op een heuse site bospoeper.be plekjes ontdekken (en delen met andere natuurliefhebbers) waar het fijn is om, euh, met de Joepie een toerke te gaan doen.
Veel meer jonge mensen raakten ook geïnteresseerd in een job als slager, maar de sector liet optekenen dat in het televisieprogramma oude technieken gebruikt worden en dat er in de hedendaagse slagerij veel gemoderniseerder aan toe gaat.
Oké ik speel vals. Millenium is geen TV-serie maar een trilogie van bioscoopfilms, en ik heb enkel nog maar de eerste gezien. De andere moeten namelijk nog worden uitgebracht. Maar ik maak geen eindejaarslijstje van bioscoopfilms, en de film is zo goed (en de recensies voor de volgende eveneens) dat hij een plekje verdient.
De Millenniumfilms zijn een een verfilming van de gelijknamige boeken van wijlen Stieg Larsson. Zo spannend en ontzettend goed geschreven, dat ik enkele nachten heb doorgelezen.
Mannen die vrouwen haten is het eerste deel in de Millennium-reeks met financieel onderzoeksjournalist Mikæl Blomkvist en de sociaal onaangepaste hacker Lisbeth Salander in de hoofdrol. Mikæl, verwikkeld in een schandaal, wordt benaderd door oud-zakenman Henrik Vanger. Veertig jaar geleden is zijn zestienjarige nichtje Harriët op mysterieuze wijze verdwenen. De zaak is echter nooit opgelost en inmiddels verjaard. Toch wil Henrik Vanger graag dat Mikæl de moordenaar van Harriët opspoort. Aanvankelijk lijkt het onderzoek nergens op uit te lopen. Tot Mikæl hulp krijgt van Lisbeth. Ze stoten op een zeer duister en bloedig familiegeheim.
Toen ik las dat ze deze trilogie gingen verfilmen, dacht ik hetzelfde als bij American Psycho: hoe verfilm je extreem gewelddadige scènes, hoe zet je ingewikkelde personages neer met een donker verleden en nog donkerder gedachten? Wel, het is de makers en de acteurs ongeloofelijk goed gelukt. De acteurs van de hoofdpersonages zijn zeer goed gecast, en het verhaal is goed in beeld gebracht. Ook hier moest ik de film in één ruk uitkijken.
Actrice Noomi Rapace zet zeer overtuigend Lisbeth Salander neer. "Alles en iedereen is tégen haar: ze wordt in mekaar geslagen, verkracht, vernederd, in een psychiatrische kliniek opgesloten, maar ze geeft niet op. Ze weigert het slachtoffer te spelen, ze blijft vechten, blijft zich oprichten. Ik denk dat heel veel mensen zich met haar kunnen identificeren. In ieder van ons schuilt een Lisbeth. Iedereen voelt zich weleens onbegrepen, iederéén moet vroeg of laat opkomen voor zichzelf."omschrijft ze haar karakter in Humo.
Alleen jammer dat ik de verhaallijnen nog te goed in het hoofd had, zodat ik wist hoe het bijzonder spannende verhaal ging aflopen.
Gekoelde wijn, zon, luie stoel en Hombre Lombo van Eels: meer is niet nodig voor een schone zomer.
De tekst van That look you give that guy is één van de beste over jaloezie die ooit heb gehoord of gelezen:
That look you give that guy, I wanna see Looking right at me. If I could be that guy, instead of me I'd be all I can be. I'd be all I can be.
A Beautiful Mine van RJD2, uit Mad Men, Vol. 1 (Music from the TV Series). Ik vind dit een schitterende instrumentale intro, te vinden op de superbe soundtrack van Mad Men, de beste serie ooit gemaakt, maar helaas niet uitgezonden op Vlaamse televisie.
In 2008 kreeg deze serie maar liefst zestien Emmynominaties. De nominatie voor de begingeneriek werd verzilverd. Deze animatie, begeleid door A Beautiful Mine, toont een mannelijk silhouet dat van een wolkenkrabber valt, en vat zo in een halve minuut treffend de geest en thematiek van de reeks. Parodieën zoals met Homer Simpson of Sesamstraat konden uiteraard niet uitblijven ;-)
Papillon, een ongelooflijke sterk nummer van de Britse band Editors, uit hun derde album In This Light and On This Evening.
'Douwe Egberts wil graag 'een boontje meepikken' van de groeiende fairtrademarkt, maar wil boeren er niet voor betalen', vinden Bogdan Vanden Berghe, Lily Deforce, Luuk Zonneveld en Koen Van Bockstal. Ze reageren met deze opinie op een artikel in De Morgen van 15 december 2009.
Steeds meer kmo's en grote bedrijven kiezen voor Fair Trade. Ze betalen boerenorganisaties in het Zuiden een minimale kostendekkende prijs voor hun producten, maken voorfinanciering mogelijk en betalen een fairtradepremie die in de gemeenschap wordt geïnvesteerd. Multinational Cadbury maakte zijn succesproduct Dairy Milk Fair Trade. Starbucks doet hetzelfde voor al zijn espresso's. Nestlé maakte vorige week bekend dat de Britse en Ierse KitKat enkel nog van fairtradecacao en -rietsuiker zal worden gemaakt. Verkade in Nederland en Candico in België besloten zelfs om hun volledige gamma te laten voldoen aan de fairtradevoorwaarden. Al meer dan 150 Belgische merken kiezen voor Fair Trade. Die kmo's en grote marktspelers bewijzen dat omschakelen naar Fair Trade kan. Zo helpen ze arme boeren in het Zuiden op weg om een beter bestaan op te bouwen.
Sara Lee, producent van onder meer Douwe Egbertskoffie, daarentegen, heeft ervoor gekozen overheden die willen kiezen voor fairtradekoffie te dwarsbomen. Dat doen ze door juridische stappen te ondernemen tegen de keuze voor Fair Trade. Douwe Egberts heeft geen fairtradekoffie in zijn gamma. Wel spande het verschillende rechtszaken aan in Nederland (Groningen en Amsterdam), en ook in ons land. Telkens stelden ze dat hun koffie aan bepaalde duurzaamheidcriteria beantwoordt en dus ook als Fair Trade kan beschouwd worden. In de provincie Groningen verloren ze de zaak, in Amsterdam trokken ze zich terug en in Vlaams-Brabant nam de rechter in kortgeding geen beslissing. Er heerst op dit ogenblik dan ook grote rechtsonzekerheid op het vlak van overheidsopdrachten en Fair Trade.
Sara Lee onderneemt die stappen omdat het zich uitgesloten voelt van die markt. Maar meer dan 35 koffiemerken in België engageren zich nu al door fairtradekoffie aan te bieden en aan de opgelegde criteria te voldoen. Wat belet Sara Lee om gewoon mee te doen? Binnen de campagne 'FairTradeGemeenten' kiezen al 120 gemeenten heel bewust voor koffie mét prijsgaranties aan koffieboeren. Via die keuze geven steden en gemeenten boeren en hun gezinnen in het Zuiden ontwikkelingskansen voor een betere toekomst. Dat is de essentie van Fair Trade.
Fair Trade is vandaag het enige concept dat de producent uit het Zuiden garanties biedt met betrekking tot een billijk inkomen: Fair Trade legt de producent ecologische en sociaal verantwoorde productievereisten op en stelt daar tegenover prijsgaranties, langetermijncontracten en voorfinanciering. Kleinschalige producenten uit het Zuiden weten heel duidelijk waarom ze Fair Trade verkiezen. Zo zegt Blanca Rosa Molina, bestuurder van Cecocafén, een organisatie van Nicaraguaanse koffieboeren: "Al in 1993 kozen we met onze coöperatie voor Fair Trade. Het heeft ons sindsdien goed op weg geholpen. Aan andere duurzaamheidsystemen, zoals het traceerbaarheidssysteem van UTZ of Rainforest Alliance, hebben we niet zoveel. Fair Trade garandeert ons een minimumprijs en het geeft daar bovenop ook nog een fairtradepremie. Daar hebben we als kleine boer wat aan. De anderen doen dat namelijk niet."
Het door Douwe Egberts gebruikte Utzkeurmerk biedt geen enkele prijsgarantie aan de boeren. Utz omschrijft zichzelf daarom ook niet als een garantie voor Fair Trade. Als Douwe Egberts niet in het fairtradesysteem wil stappen, wat hun volste recht is, waarom willen ze er dan wel een graantje van meepikken? Andere bedrijven kunnen het, waarom Douwe Egberts niet?
Fair Trade heeft veel succes en is een groeiende markt. Overheden spelen daarin terecht hun voortrekkersrol door bewust te kiezen voor Fair Trade en de bijbehorende armoedebestrijding. FairTradeGemeenten roept Douwe Egberts daarom op niet langer dwars te liggen bij overheden die willen kiezen voor Fair Trade, maar zelf met Fair Trade aan de slag te gaan en zich te engageren voor de boeren en hun families in het Zuiden. Kleine en grote bedrijven geven vandaag het voorbeeld. Wat houdt Douwe Egberts tegen?
Bogdan Vanden Berghe (algemeen secretaris 11.11.11-Koepel Vlaamse Noord-Zuidbeweging), Lily Deforce (algemeen manager Max Havelaar Belgium), Luuk Zonneveld (algemeen directeur Vredeseilanden) en Koen Van Bockstal (gedelegeerd bestuurder Oxfam Wereldwinkels) zijn de initiatiefnemers van FairTradeGemeenten.
Fair trade gaat eigenlijk over gelijk loon voor gelijk werk. Als we hier bijvoorbeeld een arbeider 12 euro per uur betalen om een TV toestel in elkaar te schroeven, dan zou een chinese of afrikaanse arbeider dat ook moeten krijgen. Als we dat morgen toepassen, dan zal een TV toestel morgen voor ons bijna onbetaalbaar worden en zullen de chinese arbeiders snel zonder werk zitten. Toch is het belangrijk dat de lonen voor iedereen min of meer gelijk worden. Dit is de eerste voorwaarde voor de eerlijke verdeling van de welvaart.
Germanwatch en CAN maakten opnieuw hun klimaatrangschikking van de 57 grootste CO2-vervuilers. Uit deze 'climate change perfomance index' blijkt dat geen enkel land voldoende doet om de klimaatverandering te beperken tot 2 graden. De top-3 blijft leeg omdat geen enkel land over een regering beschikt dat echt werk wil maken van klimaatbeleid.
De index rangschikt 57 geïndustrialiseerde landen en groeilanden. Samen zijn ze goed voor meer dan 90% van de globale uitstoot van broeikasgassen. Men brengt niet alleen de emissies in rekening, men voert ook een audit uit van het klimaatbeleid van de landen. Hij wordt voor de 5de keer opgemaakt. Rode lantaarns zijn Canada en Saoudi-Arabië. "Beste" presteerder blijkt Brazilië.
België kruipt opnieuw 9 plaatsen naar omhoog en staat op plaats 16. Dit is niet meer een inhaalbeweging, want vorig jaar tuimelde ons land 10 plaatsen naar omlaag. Eindelijk beginnen we het potentieel aan zonne- en windstroom in ons land te benutten; de eerste windturbines ver in zee werden geplaatst en steeds meer daken krijgen zonnepannelen. Toch halen we nog steeds niet het beoogde aandeel van hernieuwbare energie in de energiemix van 13%.
Wat betreft klimaatbeleid tuimelen we naar een beschamende plaats 44. Het Belgische klimaatbeleid is namelijk allebehalve coherent en ons land laat zich zelden opvallen in internationale onderhandelingen. Daarmee nestelt ons land zich op hetzelfde niveau (of zelfs slechter) als de voormalige Oostbloklanden.
Voor elke euro die een poetshulp in een ziekenhuis verdient, creëert die meer dan 10 euro aan maatschappelijke meerwaarde. Kinderverzorgers genereren dan weer tussen 7 en 9,50 euro voor elke euro ze betaald krijgen. Vuilnisophalers brengen de maatschappij 12 euro op voor elke euro aan loon dat ze ontvangen.
Bankiers echter vernietigen 7 euro voor elke euro die ze creëren, marketeers vernietigen 11 euro, en fiscalisten doen het nog slechter: zij vernietigen maar liefst 47 euro voor elke euro die ze opbrengen. Deze vergelijking werd gemaakt in de studie 'A Bit Rich?' van de New Economics Foundation (nef), een Britse denktank. Die pleit voor het beter waarderen van functies. Want de jobs die nu het meest bijdragen, zijn wel het laagst betaald (en omgekeerd).
Maatschappelijke return on investment
Nef wilde weten welke maatschappelijke bijdrage zes verschillende jobs produceren. De denktank gebruikte hiervoor de waarderingstechnieken van het concept 'social return on investment', en kwantificeerde dus de sociale, ecologische en economische waarde die deze zes functies genereren (of vernietigen).
Voor de financiële sector berekende nef de gemiddelde jaarlijkse bijdrage van de Londense City aan de Britse economie, de fiscale bijdragen van de financiële sector aan de schatkist, en de werkgelegenheid die de financiële sector produceert. Deze positieve effecten werden echter teniet gedaan door de kosten van de huidige financiële crisis (veroorzaakt door risicovolle activiteiten van bankiers), en daarbovenop de overheidsuitgaven die werden gedaan om die crisis het hoofd te bieden. De crash vernietigde maar liefst alle opbrengsten van de voorbije 20 j.
Wat betreft de marketeers berekende nef de maatschappelijke kost van overconsumptie. Men citeert de economist John Kenneth Galbraith, die argumenteerde dat reclame leidt tot een vraag die sociaal en ecologisch overbodig is ('wants') wanneer aan de primaire behoeften al lang is voldaan ('needs'). "We have calculated the costs to society of obesity, anxiety-related mental health problems and indebtedness"legt nef verder uit.
Poetshulpen dragen dan weer bij tot een betere volksgezondheid omdat ze ziekenhuizen hygiënisch houden. Vuilnisophalers werken mee aan recycling en zorgen ook voor lagere CO2-emissies. Kinderverzorgers maken het mogelijk voor de beide ouders om uit werken te gaan.
Mythes doorprikt
Nef doorprikte met dit rapport ook aantal gangbare mythes: - inkomensverschillen zijn niet fundamenteel, zo lang men de armoede maar bestrijdt - hoge salarissen zijn nodig om talent aan te trekken en vast te houden - hoogbetaalde werknemers werken een pak harder - de private sector werkt efficiënter dan de publieke sector, vandaar de inkomensverschillen - als we de rijken teveel belasten, vluchten ze naar het buitenland - rijke mensen dragen meer bij aan de samenleving - sommige banen schenken meer voldoening, zodat ze minder beloning behoeven - salarissen belonen altijd de onderliggende winstgevendheid
De nef-studie toont aan dat maatschappelijk belangrijke jobs vandaag flink onderbetaald worden. Volgens nef zou er een positieve en directe relatie moeten bestaan tussen het loon dat wordt uitbetaald en de waarde die een job genereert voor de maatschappij. Ongelijkheden, ook die in inzake loonsvoorwaarden, zitten echter ingebakken in de structuur van ons economisch model. Er is dus een fundementele hervorming nodig van de loonstructuren om zo de maatschappelijke waarde van jobs beter te herkennen en erkennen.
Eilís Lawlor, het diensthoofd van het 'valuing what matters’ team bij NEF, stelt het als volgt: "Pay levels often don't reflect the true value that is being created. As a society, we need a pay structure which rewards those jobs that create most societal benefit, rather than those that generate profits at the expense of society and the environment."
Beter waarderen wat belangrijk is
Nef doet enkele beleidsaanbevelingen. Er zou een "high pay" commissie kunnen worden ingesteld, die kan nagaan wat de maximale nationale loonspanning zou moeten zijn. Een transactietaks reduceert dan weer hoog risicogedrag en onduurzaam verhandelen. Via taksen kan de overheid zorgen voor prijzen die de sociale en ecologische waarde beter reflecteren. Een doorgedreven progressief belastingssysteem zorgt tot slot voor een betere herverdeling.
Bronnen: Telegraph, BBC World Service, Financial Times, Guardian, NEF
Minister van Ontwikkelingssamenwerking Charles Michel, zal de partnerlanden van België helpen in hun strijd tegen illegale kapitaalvlucht. Dat meldt federaal volksvertegenwoordiger Dirk Van der Maelen (sp.a) op zijn blog. Partnerlanden zijn ontwikkelingslanden aan wie België hulp biedt. Die illegale kapitaalvlucht ondermijnt hun ontwikkeling maar is wel tien keer groter dan de officiële ontwikkelingshulp die ontwikkelingslanden ontvangen.
Michel erkent nu dit probleem en wil ook maatregelen nemen. Omdat zijn beleidsnota op dat vlak te vaag bleef, deed Van der Maelen enkele concrete suggesties.
Duizelingwekkend hoge verliezen
De cijfers over verloren inkomsten door kapitaalvlucht voor ontwikkelingslanden variëren, maar zijn duizelingwekkend. Schatting zijn nooit accuraat, omdat men probeert in te schatten wat men verborgen wil worden. Het European Network on Debt and Development (Eurodad) schatte eerder al de jaarlijks verliezen van ontwikkelingslanden door kapitaalvlucht op zo'n 619 miljard euro per jaar. Global Financial Integrity (GFI) schat in het recente rapport Illicit Financial Flows from Developing Countries: 2002-2006 de jaarlijkse verliezen van illegale kapitaalstromen tussen 850 miljard tot 1.000 miljard per jaar. Dat is dus tien keer het bedrag van de officiële ontwikkelingshulp, die vandaag zo'n 100 miljard jaarlijks bedraagt.
Maar de onderzoekers stellen dat dit een conservatieve schatting is. Hun cijfer houdt geen rekening met 'trade mispricing' door multinationale ondernemingen, illegale smokkel (drugs, minerale grondstoffen) of nog fout geprijsde 'assets swaps' waarbij de verhandelingen van grondstoffen, aandelen, eigendommen gebeurt niet in cash gebeurt. Vooral 'mispricing' kost veel, en de accountants weten dit maar al te goed. De verliezen voor ontwikkelingslanden door trade mispricing zijn zeker vier keer hoger dan de officiële ontwikkelingshulp.
Afrika werkt aan oplossingen
Onder meer Afrika, dat vandaag kreunt onder de gevolgen van de financiële crisis, lijdt onder illegale kapitaalvlucht en het creatief boekhouden van multinationals. Die maken onder meer gebruik van de zwakke fiscale structuren op het continent. Afrikaanse regeringsleiders beseffen dat ze daardoor middelen ontberen om de meeste essentiële structuren op poten te zetten en de economie van hun land te ontwikkelen. Op een bijeenkomst van het 'African Tax Administration Forum' (ATAF) in Kampala beslisten de Afrikaanse regeringsleiders alvast om een samenwerkingsplatform op te richten, evenals een 'African Tax centre' op te richten, dat zal voorzien in opleiding van fiscale ambtenaren.
Maar maatregelen in Afrika zijn onvoldoende. De kapitaalvlucht moet ook aangepakt worden in ons land. "België wordt niet zelden als vluchtland gebruikt" zegt Van der Maelen, "maar langs de ene kant ontwikkelingshulp bieden en langs de andere kant toelaten dat ons land verborgen vermogens herbergt, is nogal hypocriet."
Concrete maatregelen in België?
Naar analogie aanbevelingen van ‘The Norwegian Commission on Capital Flight from developing countries' in een recent rapport pleit sp.a-parlementslid Dirk Van der Maelen ervoor dat multinationale ondernemingen transparanter zouden boekhouden. Meer dan de helft van de illegale kapitaalvlucht is immers het gevolg van 'transfermispricing'. Dit is het bewust manipuleren van de verrekenprijzen die worden gehanteerd voor transacties binnen dezelfde multinationale onderneming. Multinationals die in België actief zijn zouden verplicht moeten worden in hun jaarrekening te specificeren hoeveel omzet ze draaien, hoeveel winst ze maken, hoeveel belastingen ze betalen en hoeveel mensen ze tewerkstellen, en dat voor elke dochteronderneming en in elk land waar ze actief zijn.
Daarnaast pleit hij ervoor dat België roerende voorheffing zou inhouden op de kapitaalinkomsten die inwoners van onze partnerlanden in België realiseren en die vervolgens doorstorten aan het land in kwestie. België doet dit al voor de inwoners van de Europese lidstaten in het kader van de spaarrichtlijn.
Verder zou België naar het Noorse voorbeeld een expertencommissie kunnen oprichten dat onderzoek verricht naar de schaal, de aard en de impact van illegale kapitaalstromen uit onze partnerlanden, en beleidsaanbevelingen doet.
Tot slot moet in de Belgische ontwikkelingshulp meer aandacht gaan naar versterking van de belastingsystemen en belastingadministraties van onze partnerlanden. Veel ontwikkelingslanden hebben een zwakke belastingadministratie en kunnen daardoor vaak onvoldoende belastingen innen. België zou dus hiervoor meer middelen kunnen vrijmaken, maar ook expertise kunnen delen.
"Fair Trade nu ook voor veevoeder" kopte De Tijd op 27 november. Ook het VRT-journaal bracht een hoera-reportage over de eerste lading "ethisch verantwoorde soja" die vorige vrijdag de haven van Gent binnenvoer. Jammer maar helaas voor iedereen die dacht vanaf nu met een gerust hart een varkenskoteletje op te peuzelen: van duurzame soja is totaal geen sprake. Het is gewoon pure greenwash.
De Gentse "duurzame soja" is een vertaling van wat in de internationale Ronde Tafel voor Verantwoorde Soja (RTRS) gebeurt: criteria opstellen voor ethisch verantwoorde soja. Alleen was al op voorhand duidelijk dat de criteria bijzonder zwak zouden uitvallen. Dat is ook zo, blijkt nu. De grootschalige uitbreiding van de sojateelt wordt niet aan banden gelegd. Zelfs ontbossing kan nog. Sterker nog: sowieso zijn ggo's toegelaten. Met andere woorden: de Roundup Ready soja van Monsanto krijgt op deze manier een ‘groen’ label. Greenwash, dus.
Dit opzet was zo dubieus dat geen enkele grote ngo (behalve WWF) wilde meestappen in dit proces. Meer dan 90 organisaties spraken zich in opeenvolgende verklaringen uit tegen de RTRS, onder wie Global Forest Coalition, Friends of the Earth, en Via Campesina. Maar ook honderden lokale plattelands- en boerengemeenschappen in Latijns-Amerika steunen dit proces niet.
Ook schoot de vergelijking met Fair Trade bij mij in het verkeerde keelgat. Fair Trade gegarandeert correcte prijzen, een fairtradepremie, gendergelijkheid, correcte arbeidsomstandigheden, sluit kinderarbeid uit, heeft aandacht voor ecologische normen. Strenge controles zorgen voor naleving van de criteria. Triomfantelijk deze greenwash-soja promoten als duurzaam, is al een ethische grens overschrijden, ze benoemen als Fair Trade is gewoonweg liegen.
In Nederland verloopt de discussie gelukkig volop. Op donderdag 10 september werden de ministers van Landbouw en Ontwikkelingssamenwerking in het parlement flink aan de tand gevoeld. Beiden steunen zowel politiek als financieel het initiatief. Minister Verburg mag zich alvast aan meer dan tienduizend protestmails verwachten. Hopelijk schieten onze achtbare parlementsleden ook in actie.
Droge info vind je op mijn website.
Kletsen doe ik op Twitter.
Ik doe sociaal op Netlog en
Facebook.
Mijn 'serieuze' netwerk onderhoud ik op LinkedIn.
Van Plaxo
weet ik nog niet goed of het nu serieus is of fun.
Interessante links gooi ik op delicious.
En foto's plaats ik op Flickr.
"Mikæl Blomkvist was van mening dat het de taak van de financieel verslaggevers was om de financiële boys, die rentecrisissen creëerden en in de wirwar van waanzinnige internetbedrijven speculeerden met het kapitaal van kleine spaarders, te screenen en bekend te maken. Hij vond dat de journalistieke opdracht eigenlijk was om de captains of industry met dezelde ombarmhartige ijver te screenen als waarmee politiek verslaggevers de kleinste misstappen van ministers en parlementsleden op de voet volgen. Het zou nooit bij een politiek verslaggever opkomen om een partijleiders op een voetstuk te plaatsen en Mikæl kon absoluut niet begrijpen waarom zoveel financieel verslaggevers die middelmatige financiële snotneuzen bij de belangrijkste landelijke media behandelden alsof het rocksterren waren."
"In de winkel kreeg Désirée altijd alles te horen wat er gebeurde. 'Jood, val dood!', waarbij niet die kreet het ergste was, maar het feit dat niemand zich eraan stoorde; ze vernam het verhaal van de Duitse vluchteling die, omdat je niet aan hem zag dat hij een jood was, in een winkel werd gefeliciteerd met het feit dat er in zijn land eindelijk opgeruimd en orde geschapen werd; of het verhaal van de advocaat die voor de rechtbank betoogde dat op de muur van de synagoge in Bern gekladde leus 'Jood, verrek!' niets te maken had met antisemitisme, maar alleen een door de grondwet beschermde politieke meningsuiting was, en die zich daarbij nog op een oordeel van het hoogste gerechtshof kon beroepen ook."
"De stoet werd gadegeslagen door sceptische zwarten op de stoep. De afstand tussen die ernstige indianen en de negers die maar zo'n beetje stonden te grijnzen, kon niet groter zijn. Wat stonden ze anders tegenover de grond! De indianen die hier betoogden voor het behoud van hun heilige grond, de negers die hem juist associeerden met de gedwongen arbeid van hun voorouders, en er zich radicaal hadden van afgekeerd. Sarah vroeg me de winkelwagen te duwen en ging een vestiging van Hooters in om daar A4'tjes uit de delen aan de grinnikende mannen. Ik kon bijna niet staan in de stroom, werd voortgestuwd door de druk van achteren en liep nu achter een winkelwagen in een stoet van indianen en andersglobalisten naar het gerechtshof waar een uitspraak werd aangevochten. Nooit zag je eens gewone, verstandige mensen op zulke bijeenkomsten, altijd waren het de halve zolen met een ring door de neus, die met hun dumpuniformen en het doffe rijm van hun slogans vooral uitdrukking gaven aan het begrip stagnatie."
"Je laat het klinken alsof we eigenlijk een goede daad doen door onze arme boeren hiernaartoe te slepen. Ik denk dat we gewoon in de voetsporen van de imperialisten treden. De duimschroeven van de koloniën zijn aangedraaid, de winstoverdracht is voor ons. Nieuwe markten voor onze goederen, een manier om het kapitalisme standvastiger te maken. Dat is de waarheid achter alle mooie woorden, Ya Ru. Ik weet dat we een nieuwe ministerie van Financiën voor Mozambique hebben laten bouwen. Wij noemen het een geschenk, maar ik noem het smeergeld. Ik heb ook gehoord dat de Chinese voormannen de inheemse arbeiders hebben geslagen toen ze niet hard genoeg werkten. Natuurlijk is dat in de doofpot gestopt. Maar ik schaam me als ik dat soort dingen hoor. En het maakt me bang. Langzamerhand omcirkelen we land na land in Afrika om onze eigen ontwikkeling te bevoordelen. Ik geloof je niet, Ya Ru."
"Pelletier vond Vanessa wel leuk en ze zagen elkaar een aantal keren. Ze was jong en lang, en ze had een rechte neus, als een Griekse, en een felle, arrogante blik. Haar minachting voor de cultuur, met name voor boeken, had iets schoolmeisjesachtig, een mengeling van naïviteit en raffinement, iets met zo'n sterke concentratie van onverdorvenheid, volgens Pelletier, dat Vanessa zich de luxe kon permitteren de grootste onzin uit te kramen zonder dat iemand het in de gaten had. Op een avond, nadat ze gevrijd hadden, stond Pelletier naakt op enz ocht tussen zijn boeken naar een roman van Archimboldi. Na even te hebben getwijfeld, koos hij voor Het leren masker, met het idee dat Vanessa dit boek, met een beetje geluk, kon lezen als een griezelroman, dat ze zich aangetrokken zou voelen door de onheilspellende kant ervan. Aanvankelijk was ze verbaasd over het cadeau en daarna ontroerd, want ze was gewend dat haar klanten haar kleren, schoenen of lingerie gaven. Eerlijk gezegd was ze heel blij met het boek, vooral toen Pelletier haar uitlegde wie Achimboldi was en welke rol hij in zijn leven speelde. 'Het is net alsof je iets van jezelf gegeven hebt', zei Vanessa".
Ten onder te boven. Catastrofe, creativiteit en de vernieuwing van de beschaving van Thomas Homer-Dixon, uitgegeven door EPO. 
Dieren eten van Jonathan Safran Foer, uitgegeven door Ambo-Manteau.
De crash van 1929. Het klassieke boek over economische crises van John Kenneth Galbraith, heruitgegeven door Ambo.
Terra Reversa. De transitie naar rechtvaardige duurzaamheid van Peter Tom Jones en Vicky De Meyere, uitgegeven door EPO.
The Skeptical Economist. Revealing the Ethics Inside Economics van Jonathan Aldred, uitgegeven door Earthscan. 
Op deze foto ziet u hoe de wereldleiders de klimaattop in Kopenhagen doen uitlopen op een mislukking. Volgens de enen is dat de schuld van China, volgens anderen nemen de VS en Europa hun verantwoordelijkheid niet op. Ik neig tot dat laatste kamp: een VS-onderdaan stoot 20 ton uit per jaar, een Chinees zo'n 6 ton, terwijl het bbp per Amerikaan 8 keer groter is dan het Chinese bbp per capita. Eén zaak is zeker: elke dag zien mensen nu al af van klimaatsverandering. De internationale gemeenschap doet... niets.
Op 27 december 2008 startte Israël de aanval op de Gazastrook, onder de noemer 'Cast lead'. De aanvallen duren tot 18 januari en maken heel wat burgerslachtoffers, van wie vele kinderen. Gaza ligt in puin: duizenden huizen, honderden scholen, verschillende ziekenhuizen: alles is kapot gebombardeerd. Een jaar later mogen de anderhalf miljoen Gazanen nog steeds niet de nodige bouwmaterialen invoeren voor de heropbouw. Meer dan 80% van de Palestijnse bevolking in de Gazastrook is momenteel afhankelijk van humanitaire hulp. Ondertussen doet de internationale gemeenschap... niets. 
Dit is eigenlijk een still uit de beklemmende docu 'Enjoy Poverty' van de Nederlandse kunstenaar Renzo Martens. Hij trok naar zwart Afrika. Om toch wat geld te verdienen, adviseert hij de Afrikanen om zoals de blanke hulpverleners, journalisten of humanitaire werkers te handelen, of zoals de fotografen: geen vrolijke huwelijksfoto's meer, wel foto's van ondervoede kinderen waarbij de ribben duidelijk zichtbaar zijn. Die brengen namelijk meer op. 'Enjoy your poverty' houdt hij dan ook voor, want veel gaat er toch niet veranderen. De internationale gemeenschap belooft immers vanalles, maar doet... niets. 
Surrealistisch beeld, op het eerste gezicht: een vluchtelingenkamp in Brussel, maar helaas bittere realiteit. Vijf ngo's zetten het kamp op in Gaucheret Park, tussen de blinkende kantoren van Brussel Noord. 'Dagen en nachten gaan voorbij en tot op vandaag is er geen enkele garantie voor de opvang van mensen die dagelijks op straat staan', motiveren CIRÉ, Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Artsen Zonder Grenzen, Dokters van de Wereld en Caritas International hun actie. Ze doen dit bij gebrek aan concrete overheidsmaatregelen om asielzoekers op te vangen. De federale regering doet immers... niets.
Voila, da's tenminste een duidelijke protestslogan. In Aalst gaat het er niet zo goed aan toe, alvast niet op beleidsvlak. De leden van het schepencollege rollen niet niet vechtend over de Grote Markt. Het tekort in het Aalsters budget blijft groeien. Brandweerpersoneel is zo boos dat grimmige acties voor de gemeenteraad volgen. Aalst staat op één na laatste in de ranking over de tevredenheid van de burger over het beleid van de burgemeester. Ondertussen doet de burgemeester, Ilse Uyttersprot... niets.
Dit jaar sprong voor mij Mad Men eruit: ik vind dit oprecht de beste serie ooit (en het is een regelrechte schande dat die niet op de Vlaamse kabel te zien is). 
De serie toont ook de opkomst van het consumentisme, en laat zien hoe vrouwen de werkvloer innemen (en hoe moeilijk sommige mannen het daarmee hebben). Focus ligt op de reclamewereld, waar mannen voor een schandalig hoog loon slogans, affiches en campagnes bedenken, terwijl ongetrouwde vrouwen secretaresse mogen zijn. Er wordt gerookt, gedronken en vreemd gegaan dat het geen naam heeft. 
Dit jaar mocht ik mijn tanden zetten in de finale reeks van Battlestar Galactica. De remake van de reekst uit de jaren '70 lijkt in niets op het origineel. Het uitgangspunt bleef: enkele tienduizenden mensen die een aanval overleefden van de gemene Cylons zijn wanhopig zoek naar de planeet aarde. Maar de personages werden anders ingevuld. Zo bleek Starbuck tot afgrijzen van veel fans een vrouw. Baltar is nog steeds de menselijke verrader die de Cylons een handje hielp om het mensenras vrijwel geheel uit te roeien, maar in deze reeks zit zijn personage veel ingewikkelder in elkaar en blijkt hij eigenlijk tegen wil en dank samen te werken met de Cylons. En sommige cylons zien er uit als mensen (wat zeg ik, ze bloeden, ze zweten, ze eten en drinken, en hebben elk orgaan wat een normaal mens ook heeft, en sommigen zien eruit als langbenige supermodellen) en geloven in één God (in tegenstelling tot de mensheid dat vele goden aanbidt). 
Met Van vlees en bloed kregen we in 2009 van de VRT een mooi nieuwjaarscadeau. De serie gaat over slager André Vangenechten die leeft voor zijn beenhouwerij, en zijn familie. En over 100 gram salami. Plots keert verloren zoon Rudy na een jarenlange afwezigheid terug, en dit veroorzaakt een kettingreactie van gebeurtenissen die allerlei en grote geheimen blootlegt.
De DVD-box die in het najaar van 2009 werd uitgebracht, kon je eerst exclusief verkrijgen bij de beenhouwer. Pas daarna was de box te koop in de reguliere handel.
Ondertussen kunnen natuurliefhebbers op een heuse site bospoeper.be plekjes ontdekken (en delen met andere natuurliefhebbers) waar het fijn is om, euh, met de Joepie een toerke te gaan doen.
Actrice Noomi Rapace zet zeer overtuigend Lisbeth Salander neer. "Alles en iedereen is tégen haar: ze wordt in mekaar geslagen, verkracht, vernederd, in een psychiatrische kliniek opgesloten, maar ze geeft niet op. Ze weigert het slachtoffer te spelen, ze blijft vechten, blijft zich oprichten. Ik denk dat heel veel mensen zich met haar kunnen identificeren. In ieder van ons schuilt een Lisbeth. Iedereen voelt zich weleens onbegrepen, iederéén moet vroeg of laat opkomen voor zichzelf." omschrijft ze haar karakter in Humo.
Gekoelde wijn, zon, luie stoel en Hombre Lombo van Eels: meer is niet nodig voor een schone zomer. 
A Beautiful Mine van RJD2, uit Mad Men, Vol. 1 (Music from the TV Series). Ik vind dit een schitterende instrumentale intro, te vinden op de superbe soundtrack van Mad Men, de beste serie ooit gemaakt, maar helaas niet uitgezonden op Vlaamse televisie. 
Papillon, een ongelooflijke sterk nummer van de Britse band Editors, uit hun derde album In This Light and On This Evening.
Frank ::
Germanwatch en CAN maakten opnieuw hun klimaatrangschikking van de 57 grootste CO2-vervuilers. Uit deze 'climate change perfomance index' blijkt dat geen enkel land voldoende doet om de klimaatverandering te beperken tot 2 graden. De top-3 blijft leeg omdat geen enkel land over een regering beschikt dat echt werk wil maken van klimaatbeleid.
0 reactie(s):
:: zelf reageren ::